Arama sonuçlarında çıkan eski bir içeriğin kaldırılmasını istemek ile kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasına itiraz etmek, ilk bakışta benzer görünse de farklı usullere tabidir. KVKK ve 6698 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun bu iki talep için ayrı kapılar açar; yanlış kapıdan girmek, sürelerin boşa geçmesine yol açar.
İlk Durak Her Zaman Veri Sorumlusudur
Kişisel verilerle ilgili taleplerde kural, önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılmasıdır. Doğrudan Kurula yapılan şikâyet, bu ön aşama tamamlanmadığı için genellikle işleme alınmaz. Veri sorumlusu başvuruya en geç otuz gün içinde cevap vermek durumundadır. Cevabın yetersiz bulunması hâlinde şikâyet için tanınan süre, cevabın öğrenilmesinden itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gündür. Bu takvimin başlangıcını belgelemek için başvurunun tebliğ edilebilir bir yöntemle yapılması önemlidir.
Unutulma Hakkında İki Paralel Yol
Arama motoru sonuçlarından çıkarılma talebi, veri koruma mevzuatı üzerinden yürütülebileceği gibi, içeriğin kişilik hakkını ihlal etmesi hâlinde 5651 sayılı Kanundaki usul üzerinden sulh ceza hâkimliğinden de istenebilir. İki yol arasındaki fark, birincisinin arama sonucunu hedeflemesi, ikincisinin doğrudan içeriğe yönelebilmesidir. Talebin niteliği belirlenmeden yapılan başvuru, çoğu zaman içeriğin kaynağı yerinde durduğu hâlde sonucun kısmen değişmesiyle biter.
Talebi Güçlendiren Unsurlar
- İçeriğin yayımlanmasından bu yana geçen süre
- Kişinin kamusal bir rol taşıyıp taşımadığı
- Bilginin güncelliğini yitirip yitirmediği
- İçeriğin doğruluğu veya sonradan düzeltilmiş olması
- Kamunun bilgiye erişmesindeki yararın ağırlığı
Yurt Dışı Aktarımda Denetlenecek Noktalar
Verilerin yurt dışına aktarılması, ilgili kişinin açık rızasına ya da mevzuatta öngörülen güvence yollarından birine dayanmak zorundadır. Uygulamada standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralları veya taahhütname gibi araçlar kullanılır ve bunların bir kısmı için Kurula bildirim ya da izin aşaması bulunur. İlgili kişi olarak yapılacak başvuruda, aktarımın hangi hukuki sebebe dayandığının ve hangi ülkeye yapıldığının açıkça sorulması gerekir; genel bir bilgi talebi çoğu zaman genel bir cevapla karşılanır.
Kurul Kararı Sonrası
Şikâyet üzerine verilen kararlar idari nitelik taşır ve bunlara karşı idari yargı yolu açıktır. Bu aşamada dava süresinin, kararın tebliğinden itibaren işlediği unutulmamalıdır. Ayrıca idari sürecin sonuçlanması, uğranılan zarar için ayrıca hukuk mahkemesinde talepte bulunma imkânını ortadan kaldırmaz; bu iki yol birbirinin alternatifi değildir.
Yazıdaki bilgiler genel çerçeve sunar; veri türü, aktarım yapılan ülke ve içeriğin niteliği izlenecek yolu değiştirebilir. Başvuru metninizi hazırlamadan önce hukuki değerlendirme almanız yerinde olacaktır.