Geçmişte yayımlanmış bir haberin, mahkeme kaydının ya da eski bir paylaşımın arama sonuçlarında görünmeye devam etmesi, kişisel veri koruma hukukunun en tartışmalı alanlarından birine kapı açar. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK, 6698) sisteminde bu talep tek bir dilekçeyle değil, doğru muhataba doğru sırayla yapılan başvurularla sonuç verir. Sıranın atlanması, talebin usulden reddine yol açar.
Üç Ayrı Muhatap
Talep, çoğu dosyada birbirinden bağımsız üç muhataba yöneltilebilir: içeriği yayımlayan site, içeriği arama sonuçlarında listeleyen arama motoru ve gerektiğinde denetim makamı. Arama sonuçlarından çıkarılma talebi kabul edilse bile kaynak sitedeki içerik yerinde kalabilir; bunun tersi de mümkündür. Bu nedenle hangi sonucun istendiği baştan netleştirilmelidir: içeriğin tümüyle silinmesi mi, yalnızca ad üzerinden yapılan aramalarda listelenmemesi mi?
Başvurunun Biçimi ve Süresi
Kanun, ilgili kişinin önce veri sorumlusuna başvurmasını öngörür. Veri sorumlusunun talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırması gerekir. Bu başvuru yapılmadan doğrudan denetim makamına gidilmesi, şikâyetin incelenmemesi sonucunu doğurur. Başvurunun tarihini ve içeriğini ispatlayacak bir kanal seçilmesi, sonraki aşamanın temelini oluşturur.
Dilekçede Bulunması Gerekenler
- Talebe konu her içeriğin tam adresi, ayrı satırlarda
- Arama sonucunun hangi ad, unvan veya anahtar kelimeyle ortaya çıktığı
- İçeriğin yayım tarihi ve üzerinden geçen süre
- Kişinin kamusal bir rolü bulunup bulunmadığına ilişkin açıklama
- İçeriğin güncelliğini yitirdiğini gösteren gelişmeler
Dengeleme Ölçütleri
Bu tür taleplerde karar, ifade ve haber alma özgürlüğü ile kişinin korunma menfaati arasında bir denge kurularak verilir. Değerlendirmede içeriğin güncelliği, kişinin toplumsal konumu, bilginin kamuoyunu ilgilendirme derecesi, verinin doğruluğu ve içeriğin kişi üzerindeki güncel etkisi birlikte ele alınır. Dilekçenin bu ölçütlere göre yazılması, soyut bir rahatsızlık anlatımından çok daha etkilidir.
Yayın Kaldırılmıyorsa
Kaynak sitedeki içerik bakımından 5651 sayılı Kanun kapsamındaki içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi yolu, veri koruma başvurusundan bağımsız olarak değerlendirilebilir. İki yol farklı mercilere ve farklı ölçütlere dayandığından, birinin reddi diğerini kendiliğinden sonuçsuz bırakmaz.
Bu yazı genel bir yol haritası sunar; her talep kendi olgusal zemininde değerlendirilir. İçeriğin niteliği ve yayımcının konumu sonucu belirleyeceğinden, başvuru metnini hazırlarken hukuki görüş almanız faydalı olur.