Kişisel verilerine ilişkin bir talebi olan kişinin ilk refleksi genellikle doğrudan Kurul'a şikâyet dilekçesi göndermek olur. Oysa 6698 sayılı Kanun bu yolu iki aşamalı kurmuştur ve ilk aşama atlandığında şikâyet esasa girilmeden reddedilir.
Zorunlu İlk Adım: Veri Sorumlusuna Başvuru
İlgili kişi, talebini önce veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle iletmek zorundadır. Başvuruda kimlik bilgileri, talebin konusu ve varsa ilgili belgeler yer almalıdır. Veri sorumlusunun kim olduğu her zaman görünür değildir; bu noktada VERBİS kaydı, muhatabın unvanını, irtibat kişisini ve veri kategorilerini doğrulamak için pratik bir kontrol aracıdır.
Süreler Nasıl İşler
Kanun, veri sorumlusuna başvuruya en geç otuz gün içinde cevap verilmesini öngörür. Cevap verilmez veya cevap yetersiz bulunursa, ilgili kişi cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurul'a şikâyette bulunabilir. Bu ikili süre yapısı gözden kaçtığında, başvuru tarihinden altmış gün geçmiş dosyalarda şikâyet hakkı kullanılamaz hâle gelir. Bu nedenle başvurunun gönderim tarihi ve tebliğ belgesi mutlaka saklanmalıdır.
Kurul Kararına Karşı Hangi Yargı Kolu
Kurul kararları idari nitelikte olduğundan, bu kararlara karşı açılacak iptal davası idari yargıda görülür. Aynı olaydan doğan maddi ve manevi tazminat talepleri ise adli yargıda ayrıca ileri sürülür. Kanun, Kurul'a başvuru yolunun tazminat hakkını ortadan kaldırmadığını açıkça belirtir; ancak iki talebin usulü ve mercii ayrıdır.
İhbar ile Şikâyeti Karıştırmamak
- İhbar, kişisel menfaati olmayan üçüncü kişilerce de yapılabilir ve ilgili kişiye şikâyet sonucu doğurmaz
- Şikâyet, önceden veri sorumlusuna başvurmuş ilgili kişinin hakkıdır
- Şikâyet dilekçesinde başvuru ve cevap yazışmalarının eklenmemesi eksiklik nedeniyle iade sebebidir
- İnternet ortamındaki yayının kaldırılması talebi 5651 sayılı Kanun kapsamında ayrı bir yoldur
VERBİS Kaynaklı Yükümlülük Riski
Veri sorumlusu tarafında ise tablo terstir: kayıt yükümlülüğü kapsamında olup VERBİS'e kaydolmamak veya bildirimleri güncel tutmamak, ayrı bir idari yaptırım başlığıdır. Şikâyet dosyası açıldığında Kurul çoğu zaman envanter ve aydınlatma metinlerini birlikte inceler; bu nedenle savunma hazırlanırken yalnızca şikâyet konusu işleme odaklanmak yetersiz kalır.
Bu rehber genel bilgilendirme içindir; başvuru içeriği ve süre hesabı somut olaya göre değişebilir. Süre kaybı riskini önlemek için ilk başvuru metnini hazırlarken hukuki görüş almanız yararlı olacaktır.