Boşanma davasının kazanılması ile hükmün fiilen uygulanabilmesi aynı şey değildir. Nafaka, tazminat, velayet ve kişisel ilişki hükümlerinin her biri farklı bir icra edilebilirlik rejimine tabidir. Kararı elinde tutan tarafın en sık yaşadığı sorun, kesinleşme koşulunu gözden kaçırıp icra dairesine erken başvurmak ve dosyanın işlemsiz kalmasıdır.
Yetkili Mahkemenin Doğru Seçilmesi
Boşanma davasında yetki, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesine aittir. Görev ise aile mahkemesindedir; aile mahkemesi kurulmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar. Yetki itirazı ilk itirazlardan olduğundan cevap dilekçesinde ileri sürülmezse dinlenmez. Yanlış yerde açılan dava, aylar sonra yetkisizlikle sonuçlandığında tanıkların beyanı yenilenmek zorunda kalır ve ilk anlatımlardaki ayrıntı kaybolur.
Hangi Hüküm Ne Zaman İcraya Konulur
- Dava sırasında verilen tedbir nafakası ara kararla doğar ve kesinleşme beklenmeden takibe konulabilir.
- Kişiler ve aile hukukuna ilişkin hükümler kesinleşmedikçe yerine getirilemez; boşanmanın fer'ileri bu kapsamda değerlendirilir.
- Velayet ve kişisel ilişki kararlarının uygulanması, para alacağından farklı olarak ayrı bir teslim ve icra prosedürünü gerektirir.
- Yurt dışında verilmiş boşanma kararının Türkiye'de sonuç doğurması, ayrı bir tanıma-tenfiz sürecine bağlıdır.
Delil Eksikliği Kararı Nasıl İşlevsizleştirir
İcra aşamasında ortaya çıkan tıkanıklıkların önemli bölümü, yargılama sırasındaki belirsizlikten kaynaklanır. Hükümde nafakanın hangi tarihten itibaren ve hangi artış ölçütüne göre ödeneceği yazılmamışsa, alacak miktarı tartışmalı hâle gelir. Aynı şekilde ziynet alacağı talebinde eşyanın cinsi, adedi ve ayarı somutlaştırılmamışsa, kabul edilse bile infazda karşılık bulmaz.
Ekonomik ve sosyal durum araştırması, banka kayıtları ve tapu-trafik sorguları yargılama içinde istenmezse, sonradan icra dosyasına eklenmesi ilamı genişletmez. İcra, ilamda ne yazıyorsa onu uygular; yorum yoluyla eksik tamamlanmaz.
Karar Yazımında Ölçülebilirlik
Talep sonucunun ölçülebilir kurulması, boşanma dosyalarında icra edilebilirliğin anahtarıdır. Aylık nafaka için tutar, başlangıç tarihi ve ödeme günü; kişisel ilişki için gün, saat ve teslim yeri; taşınır iadesi için kalem kalem döküm istenmelidir. Bu ayrıntılar hükme geçtiğinde, karşı tarafın yorum farkına dayanan direnci ortadan kalkar.
Yazılanlar bilgilendirme amaçlıdır ve her boşanma dosyasının kendi geçmişi, malvarlığı ve çocuk yararı dengesi farklıdır. İcra adımına geçmeden önce hükmün kesinleşme durumunu ve infaz kabiliyetini bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz önerilir.