Kambiyo senedine dayanan alacaklarda hem icra takibi hem dava yolu açıktır; ancak yol seçimi, işletilecek süreleri ve zorunlu ön basamakları değiştirir. TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun ekseninde bu rehber, çek ve senet uyuşmazlıklarında ticari davalarda arabuluculuk dava şartının nasıl işlediğine ve süre kaybı doğuran noktalara odaklanır.
Takip mi, Dava mı?
Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte arabuluculuk aranmaz; takip doğrudan başlatılır. Buna karşılık konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda arabuluculuğa başvurmuş olmak dava şartıdır. Menfi tespit veya itirazın iptali gibi taleplerde hangi rejimin uygulanacağı talebin niteliğine göre belirlenir; bu ayrım yapılmadan açılan dava usulden dönebilir.
Senedin Geçerliliğini Önce Kontrol Edin
- Zorunlu şekil şartlarının tamamı senet metninde var mı?
- Düzenleme tarihi ve vade doğru yazılmış mı?
- Ciro zinciri kesintisiz mi, beyaz ciro bulunuyor mu?
- Çekte ibraz ve karşılıksız işlemi usulüne uygun yapılmış mı?
- Teminat senedi savunması yapılacaksa dayanağı yazılı belge mevcut mu?
Şekil eksikliği bulunan bir belge kambiyo senedi vasfını yitirir; bu durumda hem takip yolu hem savunma stratejisi tümüyle değişir.
İtiraz ve Karşı Adımlar
Kambiyo takibinde borçlunun itirazı icra mahkemesine yapılır ve süresi genel ilamsız takibe göre daha kısadır. İmzaya itiraz ile borca itiraz farklı sonuçlar doğurur; itirazın yerinde bulunmaması hâlinde tazminat riski gündeme gelebileceğinden savunma dikkatle kurulmalıdır. Takibin durdurulması için ayrıca talepte bulunulması gerektiği gözden kaçırılmamalıdır.
Arabuluculuk Aşamasını Verimli Kullanmak
- Alacak kalemleri asıl alacak, faiz ve masraf olarak ayrı gösterilir.
- Senedin aslı ve ciro zinciri toplantıya hazır bulundurulur.
- Anlaşma hâlinde tutanağa ödeme takvimi ve temerrüdün sonucu yazılır.
- Anlaşmama hâlinde son tutanak tarihi, dava takviminin başlangıcı olarak işaretlenir.
Zamanaşımını Gözden Kaçırmayın
Kambiyo senetlerinde zamanaşımı, senedin türüne ve borçlunun sıfatına göre farklılaşır ve genel sözleşme zamanaşımından kısadır. Süre dolduğunda senet kambiyo vasfına bağlı üstünlüğünü kaybeder; alacak bu kez temel ilişkiye dayanılarak istenmek zorunda kalır ve ispat yükü ağırlaşır.
Bu içerik genel bilgi vermek için hazırlanmıştır. Senedin metni ve taraflar arasındaki ilişki sonucu değiştirebileceğinden, takip veya dava öncesi belgelerinizi bir avukatla incelemeniz önerilir.