Çek ve senede dayalı takiplerde borçlunun elindeki en güçlü araç, kısa süreli itiraz penceresidir. Bu süre kaçırıldığında senedin dayanağı tartışmalı olsa bile takip kesinleşir ve mücadele çok daha zor bir zemine kayar. Aşağıda kambiyo takibi, itiraz mercii ve yetki tartışmaları birlikte ele alınmaktadır.
Takip Hangi İcra Dairesinde Yapılır
Takip, genel yetki kuralı gereği borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde başlatılabileceği gibi, senette yer alan ödeme yeri de yetkili daireyi belirler. Senet üzerinde ödeme yeri gösterilmemişse düzenleme yeri ödeme yeri sayılır. Tacirler arasındaki ilişkilerde yetki sözleşmesi de gündeme gelebilir. Yetkiye itiraz, kambiyo takibinde ayrı bir dilekçeyle değil, itiraz süresi içinde ve diğer itirazlarla birlikte ileri sürülmelidir; sonradan ileri sürülen yetki itirazları dinlenmez.
İtiraz Mercii ve Beş Günlük Süre
Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte itiraz, genel takipten farklı olarak icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır ve ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde ileri sürülmelidir. İmzaya itiraz ile borca itiraz ayrı ayrı ve açıkça belirtilmelidir; imza inkarı ileri sürülmediğinde imzanın kabul edilmiş sayılması sonucu doğar. İtiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmadığından, satışın önlenmesi için ayrıca tedbir istenmesi gerekir.
Menfi Tespit Davası Hangi Mahkemede
Borçlu olunmadığının tespiti istemi, senedin ticari nitelik taşıdığı hallerde asliye ticaret mahkemesinde görülür. Bu dava takibin kesinleşmesinden sonra da açılabilir, ancak o aşamada takibin durdurulması daha zor koşullara bağlıdır. Bedelsizlik, teminat senedi olduğu veya senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiaları burada ileri sürülür ve bu iddiaların yazılı delille desteklenmesi beklenir. Çeke dayalı taleplerde ibraz sürelerinin geçirilmiş olması ile zamanaşımı savunmasının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Anlaşarak Kapatmak ile Dava Arasındaki Hesap
- Senet miktarı ile yargılama ve icra giderlerinin toplamı karşılaştırılmalıdır
- Karşı tarafın elindeki başka senetlerin bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır
- Ödeme yapılacaksa senedin aslının iadesi ve takibin ne zaman kaldırılacağı yazılı olarak kararlaştırılmalıdır
- Ticari ilişkinin süreceği hallerde ödeme takvimi ile teminat yapısı birlikte kurgulanmalıdır
Bu yazı genel bir yol haritası sunar; senedin türü, tebligat tarihi ve taraflar arasındaki temel ilişki sonucu değiştirebilir. Ödeme emri elinize ulaştığında süre çok kısa olduğundan gecikmeden hukuki destek almanız gerekir.