Genel kurul kararlarının iptali istemli davalarda sonucu belirleyen çoğu zaman esas tartışması değil, davanın hangi mahkemede ve ne kadar hızlı açıldığıdır. İhtiyati tedbir talebi de aynı dosyanın parçası olduğu için, merci hatası hem iptal davasını hem de kararın icrasını durdurma imkânını riske atar.
Şirket Merkezi Neden Belirleyici
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, genel kurul kararlarına karşı açılacak iptal davalarında şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesini adres gösterir. Bu, tarafların anlaşmasıyla kolayca değiştirilebilecek bir tercih değildir. Uygulamada hata, çoğunlukla merkez adresinin ticaret sicilindeki güncel hâlinin kontrol edilmemesinden doğar: merkez nakli tescil edilmişse, eski merkezde açılan dava yetki engeline takılır. Dava öncesinde sicil kaydının güncel bir örneğini almak, bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Hangi Talep Hangi Mahkemeye
- İptal ve butlanın tespiti istemleri asliye ticaret mahkemesinin görev alanındadır.
- Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna dayanan tazminat talepleri ayrı bir dava konusu oluşturur; iptal davasıyla otomatik olarak birleşmez.
- Ortaklıktan çıkma, çıkarma ve pay devri uyuşmazlıkları kendi usulüne tabidir.
- Şirketin ticaret siciline yapılan tescil işlemine yönelik itirazlar, karar iptali davasından farklı bir güzergâh izler.
İhtiyati Tedbir Talebi Nereye Sunulur
Tedbir, dava açılmadan önce veya dava sırasında istenebilir. Dava açılmışsa talebin muhatabı esas hakkında yargılamayı yürüten mahkemedir; dava henüz açılmamışsa, esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeye başvurulur. Bu ayrım göz ardı edilip talep başka bir mahkemeye sunulduğunda, karar uygulanacağı ana kadar geçen süre içinde genel kurul kararı fiilen icra edilmiş olabilir. Tedbir dilekçesinde yaklaşık ispat ölçüsünü karşılayacak belgelerin ekte hazır sunulması, ayrı bir inceleme duruşması beklenmeden karar alınmasını kolaylaştırır.
Ticari Dava ve Arabuluculuk Kesişimi
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır; buna karşılık genel kurul kararının iptali gibi inşai nitelikteki talepler bu kapsamda değerlendirilmez. Dosyada hem iptal hem de para alacağı talebi varsa, iki talebi aynı dilekçeye koymadan önce dava şartının hangisi bakımından aranacağını netleştirmek gerekir.
Merci Hatasının Tedbir Üzerindeki Etkisi
İptal davası kısa ve kesin bir süreye bağlıdır. Yanlış mahkemeye açılan dava görev veya yetki yönünden reddedildiğinde, dosyanın gönderilmesini talep etmek için de ayrı bir süre işlemeye başlar; bu takvim kaçırıldığında dava açılmamış sayılabilir. Aynı gecikme, tedbir talebinin konusuz kalmasına da yol açar. Kararın alındığı tarihi, toplantıya katılım durumunuzu ve muhalefet şerhinizin tutanağa geçip geçmediğini ilk gün belgeleyin.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; şirket türü, pay yapısı ve toplantı tutanağının içeriği sonucu doğrudan etkileyeceğinden, adım atmadan önce dosyanıza özgü bir değerlendirme yaptırmanız uygun olur.