Şirket içi çekişmelerin çoğu genel kurulda alınan bir kararla görünür hâle gelir. Bu rehber, genel kurul kararlarına karşı ihtiyati tedbir talebinin nasıl kurulacağını, süre ve usul planını ve sulh ile dava arasındaki tercihi TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun ekseninde ele alır.
İptal ile Butlan Aynı Takvime Tabi Değildir
Genel kurul kararlarına karşı ileri sürülebilecek iddialar tek tip değildir. Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılık nedeniyle iptal istemi kısa ve hak düşürücü nitelikte bir süreye bağlıyken; kararın butlanına ilişkin iddialar bu süreye tabi değildir. Dosyanın en başında hangi iddianın hangi kategoriye girdiği belirlenmezse, iptal süresi işlerken yanlış eksende hazırlık yapılmış olur.
Muhalefet Şerhi ve Dava Ehliyeti
Toplantıda hazır bulunan pay sahibi bakımından muhalefetin tutanağa geçirilmiş olması, dava açma imkânı yönünden belirleyici bir eşiktir. Bu nedenle toplantı öncesinde tutanağa geçirilecek beyanın taslağı hazırlanmalı, hangi gündem maddesine hangi gerekçeyle muhalefet edildiği ayrı ayrı yazılmalıdır. Toplantıya çağrının usulüne uygunluğu, gündeme bağlılık ilkesine uyulup uyulmadığı ve hazirun cetvelindeki temsil belgeleri de aynı anda kayıt altına alınmalıdır.
Tedbir Talebini Somutlaştırmak
İhtiyati tedbir, kararın yürütülmesinin geri bırakılmasını sağlayabilir; ancak talebin genel ifadelerle değil, doğacak zararın niteliği gösterilerek kurulması gerekir. Uygulamada tedbir talebini güçlendiren başlıklar şunlardır:
- Kararın uygulanması hâlinde geri dönüşü güç bir tescil işleminin doğacak olması
- Sermaye yapısında veya pay oranlarında telafisi zor değişiklik riski
- Şirket malvarlığının devri ya da ağır yükümlülük altına sokulması
- Yönetim yetkisinin devriyle şirketin temsili konusunda belirsizlik doğması
Talep edilen tedbirin kapsamı da ölçülü tutulmalıdır; şirketin tüm faaliyetini durduracak genişlikte istemler çoğu kez karşılık bulmaz.
Arabuluculuk Kapsamının Sınırı
Ticari uyuşmazlıklarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından arabuluculuk dava şartıdır. Buna karşılık genel kurul kararının iptali gibi bir hukuki durumun tespiti ve değiştirilmesine yönelik istemler bu kapsamda değerlendirilmez. Aynı çekişme içinde hem alacak hem iptal talebi varsa, iki yolun takvimi ayrı yürütülmelidir.
Sulh Ne Zaman Daha İyi Sonuç Verir
Ortaklar arasındaki güven ilişkisi tamamen bitmemişse, pay devri, kâr dağıtım taahhüdü veya yönetimde temsil güvencesi içeren bir anlaşma, uzun sürecek bir yargılamadan daha koruyucu olabilir. Anlaşma metni hazırlanırken devredilen payların bedeli, ödeme takvimi ve karşılıklı ibra kapsamı açıkça düzenlenmelidir.
Buradaki değerlendirmeler genel bilgilendirme amaçlıdır. Şirket yapısı ve toplantı belgeleri sonucu doğrudan etkilediğinden, gündem ve tutanaklar görülmeden karar verilmemesi, sürecin bir hukukçuyla birlikte planlanması önerilir.