Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda kaybedilen ilk şey çoğu zaman haklılık değil, zamanlamadır. 6102 sayılı TTK ve TBK çerçevesinde yürüyen şirket içi ihtilaflarda, esas sözleşmedeki tahkim kaydı süreci baştan farklı bir mecraya taşıyabilir. Bu rehber, tahkim ile mahkeme yolu arasındaki tercihi ve buna bağlı usul takvimini ele alır.
Tahkim Şartı Gerçekten Uygulanabilir mi
Esas sözleşmede veya ortaklar arası sözleşmede tahkim kaydı bulunması tek başına yeterli değildir. Kaydın kapsamı, hangi uyuşmazlıkları içerdiği, hakem sayısı ve seçim usulü açıkça düzenlenmiş olmalıdır. Kapsamı belirsiz bir tahkim şartı, tarafları önce yetki tartışmasına sürükler ve asıl uyuşmazlık aylarca beklemeye alınır. Bu nedenle ilk iş, uyuşmazlığın konusunun kayıt kapsamına girip girmediğini netleştirmektir.
Genel Kurul ve Yönetim Kararlarına Bağlı Süreler
- Karara muhalefet şerhinin toplantı tutanağına geçirilip geçirilmediği kontrol edilmelidir.
- Toplantı çağrısının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı belgelendirilmelidir.
- Karar defterindeki kayıt ile tescil ve ilan bilgileri karşılaştırılmalıdır.
- Bilgi alma ve inceleme taleplerinin yazılı olarak yapılması sağlanmalıdır.
- İptal talebine bağlı süreler ayrı bir takvimde izlenmelidir.
Ortaklar Arası Sulh Görüşmesini Kayda Almak
Şirket içi uyuşmazlıkların önemli kısmı pay devri, kâr dağıtımı veya yönetim yetkisinin yeniden düzenlenmesiyle çözülebilir. Ancak sözlü mutabakatlar, ilişki bozulduğunda hiçbir işe yaramaz. Görüşmelerde varılan noktalar tarih ve kalem başlıklarıyla yazılı hâle getirilmeli; ödeme veya devir taahhütleri koşula ve takvime bağlanmalıdır.
Tahkim ile Mahkeme Yolu Arasındaki Pratik Farklar
- Gizlilik beklentisi ve ticari itibarın korunması.
- Hakem heyetinin sektörel bilgi düzeyi ile bilirkişi ihtiyacı arasındaki denge.
- Maliyetin peşin yapısı ve tarafların bunu karşılama kapasitesi.
- Geçici hukuki koruma taleplerinin nasıl ve nereden isteneceği.
- Verilecek kararın icra aşamasında nasıl uygulanacağı.
Şirketin İşleyişini Koruma Refleksi
Uyuşmazlık sürerken şirketin günlük işleyişinin durması, çoğu zaman tarafların tümüne zarar verir. Temsil yetkisi, banka işlemleri ve kritik sözleşmelerin yönetimi konusunda geçici bir düzen kurulması, sonraki tazminat tartışmalarının hacmini küçültür.
Bu içerik genel çerçeve sunar. Şirket türü, pay yapısı ve sözleşme metni sonucu belirleyeceğinden, adım atmadan önce sözleşmelerin bir hukukçu tarafından incelenmesi gerekir.