Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik ihtilaflarda iki ayrı saat aynı anda işler: TTK'nın iptal davası için öngördüğü kısa süre ve varsa esas sözleşmedeki tahkim şartının kendi usul takvimi. Bu iki takvimin birbirine karıştırılması, uyuşmazlığın esasına hiç girilmeden yetki itirazıyla sonuçlanabilir.
Önce Nitelendirme: İptal mi, Butlan mı?
Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar iptal davasının konusudur ve süreye tabidir. Buna karşılık pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran, şirketin temel yapısını bozan kararlar bakımından butlan iddiası gündeme gelir ve bu iddia süreyle sınırlanmaz. Dilekçenin hangi iddiaya dayandığı baştan netleşmezse, süre yönünden reddedilen bir dosyada butlan tartışması hiç açılamayabilir.
Tahkim Şartının Kapsamı
Esas sözleşmedeki tahkim kaydının genel kurul kararlarının iptali talebini kapsayıp kapsamadığı, kaydın lafzına ve kararın niteliğine göre değerlendirilir. Pratikte şu üç soru ayrı ayrı yanıtlanmalıdır:
- Tahkim kaydı yalnızca ortaklar arası ihtilafları mı, şirketle ortak arasındaki ihtilafları da mı kapsıyor?
- Kayıt, tescile tabi bir kararı hükümsüz kılabilecek nitelikte bir talebi kapsayacak biçimde yazılmış mı?
- Hakem yargılamasının süresi, iptal davası için öngörülen süreyle uyumlu biçimde başlatılabiliyor mu?
Muhalefet Şerhi ve Dava Ehliyeti
Toplantıda hazır bulunan pay sahibi bakımından, karara muhalif kalınması ve bunun tutanağa geçirilmesi dava açabilmenin fiilî önkoşuludur. Tutanağa yalnızca kabul etmiyorum ifadesinin yazdırılması yerine, hangi karara hangi gerekçeyle muhalif kalındığının belirtilmesi, sonraki aşamada iddia ile muhalefetin örtüşmesini sağlar. Toplantıya katılamayan pay sahipleri bakımından ise çağrı ve gündem usulüne ilişkin eksiklikler ayrı bir dayanak oluşturabilir.
Uzlaşma ile Dava Arasındaki Denge
Genel kurul ihtilafları çoğu zaman devam eden bir ortaklık ilişkisinin içinde doğar. Kararın icrasının geri bırakılması talebi, şirketin işleyişini durdurma etkisi taşıyabileceğinden, müzakere masasında güçlü ama şirkete zarar verme riski de bulunan bir araçtır. Pay devri, kâr dağıtım taahhüdü veya yönetim kurulu temsilinde düzenleme gibi çözümler, kararın iptaline göre daha hızlı sonuç verebilir. Buna karşılık tescil edilmiş ve üçüncü kişilere etki doğurmuş kararlarda müzakere alanı daralır.
Belge Hazırlığı
- Çağrı ilanı, gündem, hazır bulunanlar listesi ve toplantı tutanağı tek dosyada birleştirilir.
- Vekâletnameler ve temsil yetkileri toplantı tarihi itibarıyla doğrulanır.
- Tescil ve ilan tarihleri, süre hesabı için ayrı bir sütunda tutulur.
- Tahkim kaydının metni birebir alıntılanarak yetki değerlendirmesi yazılı hale getirilir.
Şirketler hukuku ihtilaflarında esas sözleşme metnindeki küçük farklar sonucu belirleyebilir. Bu metin genel bilgi sunar; somut kararın yapısı ve şirketin pay dağılımı çerçevesinde profesyonel bir değerlendirme almanız uygun olur.