Şirketler hukukunda genel kurul kararı, alındığı anda hüküm doğurur; ona karşı çıkacak pay sahibinin elindeki zaman ise sınırlıdır. TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde iptal davası ile tahkim yolu arasındaki tercih, çoğu zaman toplantı gününden önce verilmesi gereken bir karardır.
Muhalefet Şerhinin Belirleyiciliği
İptal davası açabilmek için kural olarak toplantıda hazır bulunup karara olumsuz oy vermek ve muhalefeti tutanağa geçirtmek gerekir. Şerhin içeriği de önemlidir: hangi karara, hangi sebeple karşı çıkıldığı yazılmazsa sonradan ileri sürülecek iddialar zayıflar. Toplantıya katılamayan pay sahipleri bakımından ise çağrının usulüne uygun yapılmadığı gibi sınırlı hâller gündeme gelir.
Üç Aylık Süre ve Başlangıcı
Genel kurul kararının iptali istemi, karar tarihinden itibaren üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret mahkemesinde ileri sürülür. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; uzatılmaz ve talep üzerine yeniden işletilemez. Kararın tescil ve ilan edilmesini beklemek, süreyi kaçırmanın en yaygın sebebidir.
Butlan ile İptal Arasındaki Ayrım
- İptal edilebilir kararlar süreye bağlıdır; butlan iddiası ise süreyle sınırlı değildir.
- Pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran kararlar butlan tartışmasına açıktır.
- Toplantı ve karar yeter sayısındaki eksiklikler ayrı bir başlıkta ele alınmalıdır.
- Çağrı usulündeki aykırılıklar tutanak ve ilan kayıtlarıyla gösterilmelidir.
Tahkim Şartı Varsa Nasıl İlerlenir
Esas sözleşmede tahkim kaydı bulunması hâlinde uyuşmazlığın hangi kısmının tahkime elverişli olduğu ayrıca değerlendirilmelidir. Tahkim yoluna gidilecekse hakem seçimi, başvuru bildirimi ve masraf yatırma adımlarının kendi takvimi vardır ve bu takvim iptal davası için öngörülen süreyi durdurmaz. Bu nedenle tahkim başvurusu yapılırken süre koruyucu adımların da planlanması gerekir.
Tebligat Gecikmesi ve Tescil Süreci
Şirket adresine yapılan tebligatın pay sahibine ulaşmaması, özellikle azınlık paydaşlarında sık görülür. Kararın ticaret siciline tescili ve ilanı süreci ise ayrı bir takvimle ilerler; tescil gerçekleştikten sonra üçüncü kişiler bakımından doğan sonuçların geri alınması güçleşir. Sicil kayıtlarının düzenli izlenmesi ve kayıtlı elektronik posta adresinin aktif tutulması, bu riski azaltır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; şirketin türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantının yapılış biçimi izlenecek yolu değiştirir. Üç aylık süre işlemeye başladığından, genel kurulun hemen ardından hukuki değerlendirme alınması önerilir.