Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararları, ortaklar arasındaki gerilimin hukuka taşındığı ilk noktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile TBK hükümleri, hem toplantının usulüne hem de kararın içeriğine ayrı ayrı sonuç bağlar. Ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuğun dava şartı olduğu haller de bulunduğundan, iptal iradesi kadar hangi yolun önce işletileceği önemlidir.
Toplantı Öncesinde Alınabilecek Önlemler
Dava riskinin büyük bölümü toplantıdan önce yönetilebilir. Çağrı usulünün yönetim planına ve esas sözleşmeye uygunluğu, gündemin açıklığı, vekâletnamelerin geçerliliği ve hazır bulunanlar listesinin doğruluğu, sonradan iptal sebebi olarak öne sürülen kalemlerin başında gelir. Bilgi alma ve inceleme taleplerinin toplantı tutanağına geçirilmesi, sonraki aşamada iddiayı belgeye bağlamanın en pratik yoludur.
Kararı Sakatlayan Haller ile Katlanılabilir Aksaklıkları Ayırmak
- Çağrısız toplantı veya gündeme bağlılık ilkesinin ihlali
- Toplantı ve karar yeter sayılarının tutmaması
- Eşit işlem ilkesine ve dürüstlük kurallarına aykırı içerik
- Azınlık paydaşın bilgi alma hakkının fiilen engellenmesi
- Yalnızca tutanak yazımına ilişkin, sonucu etkilemeyen biçimsel eksikler
Son kalem çoğu zaman iptal sonucunu doğurmaz; buna karşılık ilk dört kalem, muhalefetin tutanağa geçirilmiş olması hâlinde güçlü bir dayanak sağlar.
Dava Şartı Arabuluculuk Filtresi
Ticari nitelikli alacak ve tazminat taleplerinde arabuluculuğa başvurulmadan dava açılması, dosyanın usulden reddine yol açabilir. Buna karşılık genel kurul kararının iptaline yönelik talepler ile alacak talepleri aynı dilekçede birleştirildiğinde, hangi kalemin hangi süzgeçten geçeceği karışabilir. Bu nedenle talepler baştan iki listeye ayrılmalı, arabuluculuk zorunluluğu her kalem için tek tek işaretlenmelidir. Kanunda öngörülen iptal davası süresi kısa olduğundan, arabuluculuk süreci bu takvimi askıya alacakmış gibi planlanmamalıdır.
Sulh mü, Dava mı: Ortaklık İlişkisinin Geleceği
Karar verirken sorulacak soru şudur: taraflar aynı şirkette birlikte çalışmaya devam edecek mi? Devam senaryosunda sulh, oy sözleşmesi, pay devri veya yönetimde temsil gibi araçlarla kalıcı çözüm kurulabilir. Ayrılık senaryosunda ise pay değerlemesi ve teminat konuları öne çıkar; erken yapılan bir sulh, değerleme yapılmadan hak kaybı doğurabilir. Şirketin ticari itibarını ve kredi ilişkilerini etkileyecek bir uyuşmazlıkta, sürecin kamuya yansıma hızı da hesaba katılmalıdır.
Genel Bilgilendirme
Bu metin, genel kurul uyuşmazlıklarında yöntem kurmaya yardımcı olmak için hazırlanmıştır ve hukuki görüş yerine geçmez. Esas sözleşme hükümleri, pay yapısı ve toplantı tutanağının içeriği sonucu belirgin biçimde değiştirir. Karar almadan önce dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi tavsiye edilir.