Haksız rekabet dosyalarında zaman, iddianın kendisi kadar belirleyicidir. Piyasadaki etki hızla yayılır, ihlale konu içerik kısa sürede değiştirilir ve dava açıldığında ortada gösterilecek bir kayıt kalmaz. Bu nedenle TTK ve TBK zemininde yürütülen bu tür uyuşmazlıklarda hazırlık, ihlalin fark edildiği gün başlar. Bu rehber delil sözleşmesinin ve önceden kurulan kayıt düzeninin haksız rekabette nasıl kullanıldığını ele alır.
Haksız Rekabet İddiasının Üç Katmanı
TTK, dürüstlük kuralına aykırı ticari uygulamaları haksız rekabet olarak niteler. Uygulamada dosyalar çoğunlukla üç başlıkta toplanır: rakibi veya ürünlerini kötüleyen açıklamalar, müşteri çevresine yönelik yanıltıcı tanıtım ve iş sırlarının hukuka aykırı biçimde ele geçirilip kullanılması. Talep edilebilecek sonuçlar da buna göre şekillenir; tespit, men ve maddi zararın giderilmesi talepleri bir arada kurulabilir.
Delil Sözleşmesinin Rolü
Distribütörlük, bayilik veya gizlilik sözleşmelerine konulacak bir delil hükmü, ihlal iddiasının hangi kayıtlarla ispatlanacağını önceden belirler. Örneğin müşteri listesinin hangi sistem kaydıyla, iş sırrına erişimin hangi log kaydıyla kanıtlanacağı sözleşmede yazılıysa, uyuşmazlık anında tartışma doğrudan esasa taşınır. Aynı sözleşmelere konulacak rekabet yasağı ve cezai şart hükümlerinin ölçülü kurulması ise, hükmün tümüyle geçersiz sayılması riskini azaltır.
İhlalin Fark Edildiği Gün Yapılacaklar
- İhlale konu ilan, ambalaj veya çevrimiçi içerik değişmeden kayıt altına alınmalı
- Noter aracılığıyla tespit yaptırılması değerlendirilmeli
- Müşteri kaybını gösteren satış verileri, ihlal öncesi ve sonrası olarak karşılaştırmalı hazırlanmalı
- Ayrılan çalışanların erişim kayıtları ve cihaz teslim tutanakları toplanmalı
- İhtiyati tedbir talebinin gerekçesi, telafisi güç zarar ekseninde yazılmalı
Süre ve Yol Seçimi
Haksız rekabetten doğan taleplerde, ihlalin ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen kısa zamanaşımı ile fiilin gerçekleşmesinden itibaren işleyen uzun zamanaşımı birlikte gözetilir. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun süre gündeme gelebilir. Ticari nitelikteki tazminat talepleri için arabuluculuk dava şartı olduğundan, ihtiyati tedbir ihtiyacı olan dosyalarda takvim daha dikkatli kurulmalıdır.
Anlaşma mı, Yargılama mı?
Karşı taraf ihlali durdurmayı teklif ediyorsa, taahhüdün kapsamı ve ihlalin tekrarı hâlinde uygulanacak yaptırım yazılı olmalıdır. Yalnızca içeriğin kaldırılmasıyla yetinilen anlaşmalar, aynı uygulamanın kısa süre sonra başka biçimde sürdürülmesine kapı açar. Pazar payı kaybı belgelenebiliyorsa ve ihlal sistematikse, tedbir kararıyla desteklenen dava yolu daha koruyucudur.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sektör, sözleşme metinleri ve ihlalin süresi değerlendirmeyi değiştirir; kayıtlar kaybolmadan bir hukukçuyla strateji belirlemeniz önerilir.