Ticari ilişkilerde haksız rekabet iddiası çoğu zaman bir sözleşme ilişkisinin içinden doğar. Sözleşmede tahkim şartı varsa, uyuşmazlığın hangi mecrada görüleceği en baştan tartışmalı hale gelir. TTK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesindeki bu davalarda, delil planı ile forum tercihi birlikte kurulmadığında zaman ve hak kaybı riski büyür.
Tahkim Şartı Varsa Mahkeme Yolu Kapanır mı
Geçerli bir tahkim anlaşması, taraflar arasındaki ve o anlaşmanın kapsamına giren uyuşmazlıklar bakımından devlet yargısı yerine hakemi yetkili kılar. Ancak haksız rekabet iddiası her zaman sözleşmenin kapsamına girmez; sözleşme dışı üçüncü kişilere yöneltilen iddialar ya da tahkim şartının kişi bakımından bağlamadığı taraflar söz konusu olabilir. Bu nedenle ilk yapılacak iş, tahkim şartının konu ve taraf bakımından kapsamını metin üzerinden çıkarmaktır. Karşı taraf mahkemede tahkim itirazını süresinde ileri sürerse dava usulden reddedilebilir; itiraz süresinde yapılmazsa mahkeme yolu açık kalabilir.
Haksız Rekabette İspat Yükü ve Piyasa Delili
Dürüstlük kuralına aykırı davranışın ispatı soyut ifadelerle değil, piyasada gözlenebilir verilerle yapılır. Dosyanın omurgasını şunlar oluşturur:
- aldatıcı beyan veya karşılaştırmayı gösteren ilan, katalog ve dijital ekran görüntüleri
- müşteri kaybını dönemsel olarak gösteren satış ve sipariş verileri
- çalışan geçişi ya da müşteri listesi kullanımı iddiasında sözleşme ve erişim kayıtları
- ticari sırrın gizli tutulduğunu gösteren iç prosedür ve yetkilendirme belgeleri
Delilin Tahkim Usulünde Sunulması
Tahkimde deliller kural olarak tarafların üzerinde anlaştığı ya da hakem heyetinin belirlediği usule göre sunulur. Delil tespiti, üçüncü kişilerden bilgi alınması gibi zorlayıcı tedbirlerde devlet mahkemesinin desteğine ihtiyaç duyulabileceğinden, hangi adımın hangi mecrada atılacağı önceden planlanmalıdır. Geçici hukuki koruma taleplerinin de nereye yöneltileceği aynı planın parçasıdır.
Yanlış Forumda Açılan Davanın Sonucu
Tahkim şartı bulunan bir ilişkide doğrudan mahkemeye gidilmesi ya da tersine, kapsam dışı bir iddianın hakeme taşınması, esasa hiç girilmeden verilen ret kararlarıyla sonuçlanabilir. Bu arada geçen süre, tazminat taleplerinde hak düşürücü ve zamanaşımı hesaplarını etkileyebilir. Bu nedenle ilk dilekçeden önce forum analizi yazılı olarak yapılmalı ve alternatif senaryo hazır tutulmalıdır.
Bu metin tanıtıcı bir çerçeve sunar. Sözleşme metniniz, tarafların sıfatı ve iddianın niteliği sonucu doğrudan değiştirdiğinden, adım atmadan önce dosyanızı hukuki değerlendirmeye açmanız yararlı olur.