Ticari ilişki içinde doğan haksız rekabet iddiaları, taraflar arasında bir tahkim şartı bulunduğunda alışılmış mahkeme takvimi yerine hakem yargılamasının kendi usul ritmine tabi olur. TTK ve 6102 sayılı düzenlemenin haksız rekabete ilişkin hükümleriyle TBK'nın sözleşme hükümleri bir arada okunmadığında, süreler ve yetki daha ilk adımda tartışmalı hâle gelir.
Tahkim Şartı Bu Talebi Kapsıyor mu?
İlk sorulacak soru, sözleşmedeki tahkim şartının kapsamının haksız rekabet taleplerine uzanıp uzanmadığıdır. Sözleşmenin ifasından doğan uyuşmazlıklarla sınırlı yazılmış bir şart, sözleşme dışı nitelikteki bir haksız rekabet iddiasını her zaman kapsamayabilir. Kapsam tartışmalıysa iki yol da hazırlanır: hakem yargılamasına başvurulurken yetki itirazına karşı gerekçe önceden yazılır. Kapsam dışı kaldığı sonucuna varılırsa ticari dava yoluna geçilir; bu geçiş sırasında kaybedilen zaman, süre bakımından en riskli aralıktır.
Hakem Kurulu Kurulana Kadar Geçen Boşluk
Tahkimin en kırılgan dönemi, başvuru ile kurulun teşekkülü arasındaki süredir. Bu aralıkta piyasadaki fiilî durum değişmeye devam eder; müşteri kaybı, taklit ürün dolaşımı veya sızdırılan bilgi yayılır. Acil koruma ihtiyacı varsa mahkemeden geçici hukuki koruma istenmesi tahkim iradesinden vazgeçildiği anlamına gelmez. Bu talebin gerekçesinde tahkim şartına açıkça atıf yapılması, sonradan çıkabilecek yetkiye ilişkin itirazları zayıflatır.
Dilekçe Teatisi ve Delil Sunum Sırası
- Hakem kuruluyla ilk toplantıda usul takvimi imzalanır; sonradan uzatma talebi istisnadır.
- Haksız rekabet iddiasının dayandığı fiil, kronolojik olarak tek tabloya dökülür.
- Ticari defterler, müşteri listeleri ve reklam materyalleri kaynağı gösterilerek sunulur.
- Zarar hesabı için gereken mali veri, uzman incelemesine elverişli formatta hazırlanır.
- Karşı tarafın savunmasına cevap süresi takvime peşinen yazılır.
İptal Davası Riskini Baştan Yönetmek
Hakem kararına karşı gidilebilecek yol dar tutulduğundan, yargılama sırasında yapılan usul hataları çoğu zaman sonradan düzeltilemez. Duruşma tutanaklarına itirazların işlenmesi, reddedilen delil taleplerinin gerekçesiyle kayda geçirilmesi ve tebligatların usulüne uygunluğunun takibi bu nedenle önemlidir. Kararın icra edilebilirliği de baştan düşünülmeli; talep kalemleri infaza elverişli biçimde, ölçülebilir ifadelerle yazılmalıdır.
Yukarıdaki çerçeve genel niteliktedir. Sözleşme metninizdeki tahkim şartının lafzı sonucu bütünüyle değiştirebileceğinden, adım atmadan önce sözleşmenin bir hukukçu tarafından incelenmesi gerekir.