Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda tartışma çoğu zaman iki eksende yürür: davaya hangi mahkemenin bakacağı ve hangi belgenin ispat gücü taşıdığı. Esas sözleşmeye veya ortaklar arası protokole konulan delil kayıtları, uyuşmazlık çıktığında beklenenden daha belirleyici olabilir; usulüne uygun kurulmamışsa tam tersine tarafı savunmasız bırakabilir.
Görev: Asliye Ticaret Mahkemesi
TTK ve 6102 sayılı Kanun kapsamındaki ortaklık ilişkilerinden doğan davalar, mutlak ticari dava niteliğiyle asliye ticaret mahkemesinde görülür. Genel kurul kararının iptali, ortaklıktan çıkma ve çıkarılma, haklı sebeple fesih ve yönetici sorumluluğu bu kapsamdadır. Görev kamu düzenine ilişkindir; asliye hukuk mahkemesinde açılan dava görevsizlikle sonuçlanır ve bu, hak düşürücü süreye tabi taleplerde ciddi risk yaratır.
Yetki ve Kesin Yetki Hâlleri
Ortaklık ilişkisinden kaynaklanan pek çok davada şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir ve bazı dava türlerinde bu yetki kesindir. Kesin yetkinin bulunduğu yerde taraflar yetki sözleşmesi yapamaz. Yalnızca sözleşmeye konulmuş bir yetki maddesine güvenerek dava açmak, yetkisizlik kararı ve süre kaybı doğurabilir.
Delil Sözleşmesi Neyi Değiştirir
- Münhasır nitelikteki delil sözleşmesi, belirlenen delil dışındaki ispat araçlarını devre dışı bırakabilir.
- Ticari defter ve kayıtların ispat gücü, defterlerin usulüne uygun tutulmuş olmasına bağlıdır.
- Elektronik yazışma ve şirket içi bildirimlerin delil sayılacağı kararlaştırılabilir.
- Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği konularda delil sözleşmesi sonuç doğurmaz.
Dava Öncesi Zorunlu Aşamalar
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat talepleri bakımından arabuluculuk dava şartıdır. Buna karşılık iptal, fesih ve tespit türündeki taleplerde durum farklıdır. Talebin niteliği yanlış belirlenirse ya gereksiz bir arabuluculuk süreciyle zaman kaybedilir ya da dava şartı yokluğundan usulden ret kararı çıkar.
Uygulama Notları
- Esas sözleşme, pay defteri ve genel kurul tutanakları tarih sırasıyla dosyalanır.
- Delil sözleşmesi metninin kapsadığı uyuşmazlık türü açıkça belirlenir.
- Defter ve kayıtların tasdik bilgileri baştan kontrol edilir.
- Tedbir talebi, şirketin işleyişini durdurmayacak ölçüde kurgulanır.
Bu metin bilgilendirme amaçlıdır ve her ortaklık yapısı kendine özgüdür. Şirketinizin sözleşme metni ile ulaşmak istediğiniz sonuç arasındaki uyumun ayrıca değerlendirilmesinde yarar vardır.