Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda süreç genellikle bir genel kurul kararı, bir yönetim işlemi ya da paya ilişkin bir devir tartışmasıyla başlar. Bu tür dosyalarda sonucu belirleyen unsur, esasa ilişkin haklılık kadar tedbir aşamasında dosyaya sunulan belgenin gücüdür. Aşağıda ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat düzeni ve başvurunun yanlış mercie yöneltilmesinin sonuçları ele alınmaktadır.
Tedbirin Konusunu Doğru Belirlemek
Şirket içi uyuşmazlıklarda tedbir talebi çoğu zaman çok geniş yazılır ve bu genişlik reddi kolaylaştırır. Oysa talep, korunması gereken menfaate göre daraltıldığında kabul ihtimali artar. Pay defterine şerh verilmesi, belirli bir kararın uygulanmasının durdurulması ya da temsil yetkisine ilişkin sınırlama gibi hedefler birbirinden ayrı taleplerdir ve her biri ayrı gerekçe ister.
Yaklaşık İspatı Sağlayan Belgeler
- Ticaret sicili kayıtları ve tescil edilmiş esas sözleşme metni
- Genel kurul ve yönetim kurulu karar defteri örnekleri
- Toplantıya çağrı belgeleri ile hazır bulunanlar listesi
- Pay defteri kayıtları ve devir sözleşmeleri
- Şirketin mali durumunu gösteren tablolar ve banka hareketleri
TTK bakımından çağrı usulüne ve toplantı nisabına ilişkin eksiklikler, kararın geçerliliğini doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle çağrı belgelerinin gönderim tarihleri ile toplantı tarihi arasındaki ilişki ayrı bir tabloda gösterilmelidir.
Zararın Ağırlığını Somutlaştırmak
Tedbir taleplerinde en sık görülen eksiklik, gecikme hâlinde doğacak zararın soyut ifadelerle anlatılmasıdır. Talebin somut hâle gelmesi için, hangi işlemin ne zaman yapılacağı, bunun geri dönülemez sonucu ve bu sonucun para ile giderilememesinin sebebi açıkça yazılmalıdır. Şirket malvarlığının devredilmesi ya da rekabet yasağına aykırı bir yapılanma söz konusuysa, TBK kapsamındaki sözleşmesel yükümlülüklere de ayrıca dayanılabilir.
Yanlış Merci ve Görev Karışıklığı
6102 sayılı Kanundan doğan uyuşmazlıklar kural olarak asliye ticaret mahkemesinde görülür. Buna karşılık aynı olaydan doğan bir işçilik alacağı ya da kişisel bir tazminat talebi farklı mahkemenin konusu olabilir. Tedbir talebinin esas hakkındaki davadan bağımsız olarak verildiği hâllerde, süresi içinde esas dava açılmazsa tedbir kendiliğinden ortadan kalkar. Ayrıca teminat yatırılmadan tedbirin uygulanamayacağı gözden kaçırıldığında, alınan karar kâğıt üzerinde kalır.
Talep Dosyasını Kurma Sırası
- Korunacak menfaat tek cümleyle tanımlanır.
- Bu menfaate yönelen tehdidin kaynağı belgeyle gösterilir.
- Talep, uygulanabilir ve denetlenebilir biçimde yazılır.
- Teminat ve esas dava takvimi baştan planlanır.
- Karşı tarafın itiraz edeceği noktalar için hazır cevap dosyası oluşturulur.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunmak içindir. Ortaklık yapısı, esas sözleşmedeki özel düzenlemeler ve şirketin türü sonucu değiştirebileceğinden, tedbir talebi hazırlanmadan önce belgelerin bütünüyle incelenmesi gerekir.