Bir rakibin müşteri listesini ele geçirmesi, ayrılan çalışanı kullanarak sipariş kaçırması ya da yanıltıcı tanıtımla pazar payına yönelmesi hâlinde asıl soru tazminatın miktarı değildir: ihlal büyümeden nasıl durdurulacaktır? 6102 sayılı TTK’nın haksız rekabet hükümleri men, tespit ve tazminat imkânı verir; ancak ihtiyati tedbir kararını almaya yarayan şey hukuki nitelendirme değil, ilk gün dosyaya konulabilen delildir. Bu rehber, tedbir talebinin ispat altyapısını ve mercie ilişkin hataların yarattığı kaybı ele alır.
Yaklaşık İspat Ne Demek, Ne Değildir?
İhtiyati tedbirde tam ispat aranmaz; hâkimi yaklaşık olarak ikna eden bir delil düzeyi yeterlidir. Buradaki esneklik, dosyaya gelişigüzel ekran görüntüsü konulmasını meşrulaştırmaz. Hâkim iki şeyi görmek ister: fiilin dürüstlük kuralına aykırı bir rekabet davranışı olduğu ve gecikmenin telafisi güç bir zarar doğuracağı. İkinci unsur çoğu dosyada ihmal edilir; oysa talebin reddedilmesinin en sık nedeni budur.
Delil Dosyası Nasıl Kurulur?
- İhlal anını sabitleyen kayıtlar: noter tespiti, delil tespiti talebi, e-posta başlıkları ve sunucu logları
- Sırrın gizli tutulduğunu gösteren iç belgeler: gizlilik taahhütleri, erişim yetkisi kayıtları, IT politikaları
- Ekonomik etkinin izini süren veriler: sipariş kaybı tabloları, aynı müşterilere geçiş kronolojisi
- Karşılaştırmalı tanıtım iddialarında ürünün gerçek özelliklerini gösteren teknik dokümanlar
Delilin nasıl elde edildiği en az içeriği kadar önemlidir. Çalışanın kişisel cihazından izinsiz alınan veriler dosyaya girdiğinde tartışma haksız rekabetten ayrılıp veri hukukuna kayar ve talep zayıflar.
Mercie Dair Hatalar Nerede Doğar?
Haksız rekabet uyuşmazlıkları mutlak ticari dava niteliğindedir ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanındadır. Uygulamada tedbir talebi kimi zaman genel görevli mahkemeye, kimi zaman ihlalin yayınlandığı platform üzerinden başka bir yargı koluna yöneltilir. Görevsizlik kararı verildiğinde ihlal sürer, ihtiyati tedbirin sağlayacağı zaman avantajı kaybolur. Ticari davalarda konusu para alacağı olan taleplerde arabuluculuk dava şartı gündeme geldiğinden, men ve tazminat talepleri aynı dilekçede birleştirilirken usul süzgeci ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Teminat ve Ölçülülük Dengesi
Tedbir, karşı tarafın ticari faaliyetini durdurma etkisi taşıdığında hâkim teminatı yükseltir veya talebi daraltır. Bu nedenle talep sonucu, işletmenin tümünü değil ihlal edilen davranışı hedefleyecek biçimde yazılmalıdır: belirli bir tanıtım metninin kaldırılması, belirli müşteri grubuna yönelik iletişimin durdurulması gibi. Ölçülü talep hem kabul şansını artırır hem de haksız tedbir nedeniyle doğabilecek tazminat riskini küçültür.
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir; ihlalin türü, delilin kaynağı ve sözleşme ilişkisi sonucu değiştirebilir. Tedbir talebi öncesinde dosyanın bir avukatla birlikte gözden geçirilmesi yerinde olur.