Ortaklar arasındaki anlaşmazlıklar çoğu zaman uzun süre şirket içinde tutulur ve hukuki adım atıldığında bazı hakların süresi çoktan dolmuş olur. TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun ekseninde yürüyen bu uyuşmazlıklarda ilk soru esasa değil usule ilişkindir: talep dava şartı arabuluculuğa tabi mi, değil mi?
Hangi Talepler Arabuluculuk Şartına Tabi
Ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Buna karşılık genel kurul kararının iptali, ortaklıktan çıkma ve çıkarılma, fesih gibi eda dışı talepler bu şarta tabi değildir. Karma dilekçelerde sorun tam burada doğar: para talebi ile iptal talebi aynı dilekçede birleştirildiğinde, arabuluculuk yapılmamış kalem usulden reddedilebilir. Bu nedenle talepler daha en baştan ayrıştırılmalıdır.
Genel Kurul Kararının İptalinde Üç Aylık Süre
Genel kurul kararlarına karşı iptal davası, karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılır ve bu süre hak düşürücü niteliktedir. Toplantıda hazır bulunup olumsuz oy kullanan ve muhalefetini tutanağa geçirten ortak açısından dava hakkı korunur; muhalefet şerhi tutanağa yazdırılmamışsa dava ehliyeti tartışma konusu olur. Toplantı sonrasında yapılacak ilk iş, tutanağın ve hazirun cetvelinin imzalı örneğini almaktır.
Şirket Defterlerini Delil Hâline Getirmek
Ortaklar arası uyuşmazlıklarda delilin ağırlık merkezi şirket kayıtlarıdır ve bu kayıtlar çoğunlukla karşı tarafın elinde bulunur. Dava dilekçesinde defter ve belgelerin incelenmesi talebi somutlaştırılmalıdır:
- Hangi hesap döneminin inceleneceği
- Hangi hesap kalemlerinin tartışmalı olduğu
- Karşılaştırılacak banka ve fatura kayıtları
- Bilirkişi incelemesinin hangi sorulara cevap araması gerektiği
Görev ve Yetkiyi Baştan Netleştirmek
Şirket merkezinin bulunduğu yer ile işlemin yapıldığı yer farklıysa yetki itirazı gündeme gelir; esas sözleşmede veya ortaklar sözleşmesinde tahkim kaydı varsa mahkeme yolu tamamen kapanabilir. Yanlış merciye yapılan başvuru, dosya için harcanan zamanın yanında dava açma süresini de tüketebilir. Bu kontrol dilekçe yazımından önce yapılmalıdır.
Not
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir ve şirket türüne göre usul değişebilir. Ortaklık uyuşmazlıklarında talep sıralamasının ve süre tablosunun bir ticaret hukukçusuyla birlikte çıkarılması, usulden kayıp riskini belirgin biçimde azaltır.