Ortaklar arasındaki anlaşmazlıklar çoğu zaman yönetim tartışmasıyla başlar, kısa sürede hukuki bir uyuşmazlığa dönüşür. TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde ilerleyen bu dosyalarda dilekçenin içeriğinden önce cevaplanması gereken soru şudur: bu talep dava şartına tabi mi ve hangi mahkemede görülür?
Uyuşmazlığın Ticari Nitelik Kazanması
Ticari şirketlerin işleyişinden doğan uyuşmazlıklar kural olarak asliye ticaret mahkemelerinin görev alanına girer. Ancak her ortak anlaşmazlığı otomatik olarak ticari dava sayılmaz; talebin dayanağı ortaklık ilişkisinden mi yoksa kişisel bir sözleşmeden mi doğduğu ayrımı yapılmalıdır. Bu ayrım yapılmadan açılan dava, görev itirazıyla karşılaşabilir.
Hangi Taleplerde Arabuluculuk Ön Koşul
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından arabuluculuk, ticari davalarda dava şartıdır. Buna karşılık bazı şirketler hukuku talepleri bu kapsamda değerlendirilmez. Dosyada birden fazla talep varsa, her biri ayrı ayrı sınıflandırılmalıdır; tek bir talep kaleminin gözden kaçması dava şartı yokluğu nedeniyle usulden retle sonuçlanabilir.
Genel Kurul Kararlarına Karşı Süreli Başvuru
Genel kurul kararlarının iptali istemleri, kanunda öngörülen kısa süre içinde ileri sürülmelidir. Bu süre geçtiğinde karar kural olarak kesinleşir. Toplantı tarihi, karara muhalefet şerhinin tutanağa geçirilip geçirilmediği ve tutanağın örneği en başta temin edilmelidir; muhalefet şerhi bulunmayan ortağın konumu farklı değerlendirilir.
Dosyanın Belge İskeleti
- Şirket ana sözleşmesi ve varsa ortaklar sözleşmesi
- Ticaret sicil kayıtları ve tescil edilmiş değişiklikler
- Genel kurul ve yönetim kurulu karar defteri örnekleri
- Pay defteri ve pay devrine ilişkin belgeler
- Ortaklar arasındaki yazışmalar, ihtarnameler ve mali tablolar
Yanlış Mahkeme Seçiminin Bedeli
Ticari nitelikteki bir talebin genel mahkemede ileri sürülmesi ya da tam tersi, dosyanın esasa girilmeden görev yönünden reddine yol açar. Karar sonrası dosyanın kanunda öngörülen süre içinde görevli mahkemeye taşınması gerekir; bu adım atlanırsa dava açılmamış sayılabilir. Ortaklık uyuşmazlıklarında süre baskısı yüksek olduğundan, görev ve dava şartı değerlendirmesi dilekçe yazımından önce tamamlanmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel bir çerçeve sunar; şirket türü, pay yapısı ve talebin niteliği izlenecek yolu değiştirebilir. Ortaklar arasında ihtilaf başladığında, adım atmadan önce belgeler üzerinden hukuki bir ön değerlendirme yaptırmanız faydalı olacaktır.