Ortaklar arasındaki gerilimler genellikle tek bir talep olarak değil, birbirine bağlı birden çok istem halinde mahkemeye taşınır. TTK ve TBK ekseninde bu taleplerin bir kısmı arabuluculuk dava şartına tabidir, bir kısmı değildir. Ayrımı yanlış yapmak, dosyanın esasına girilmeden usulden reddine yol açabilir.
Dava Şartı Kapsamının Sınırı
Ticari davalarda arabuluculuk, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından dava şartıdır. Buna karşılık genel kurul kararının iptali, şirketin feshi, ortaklıktan çıkarma ya da özel denetçi atanması gibi talepler para ödemesine yönelik olmadığından bu şarta tabi değildir.
Sorun, iki tür talebin aynı dilekçede birleştirildiği hallerde ortaya çıkar. Örneğin yönetim kurulu üyesinin sorumluluğuna dayalı tazminat istemi ile genel kurul kararının iptali birlikte ileri sürülüyorsa, yalnız tazminat kalemi için arabuluculuk süreci tamamlanmış olmalıdır.
Süre Riskini Görmezden Gelmemek
Genel kurul kararının iptali için TTK bir hak düşürücü süre öngörür ve bu süre üç aydır. Arabuluculuk sürecinin devam ediyor olması, dava şartına tabi olmayan bu talep bakımından bir koruma sağlamaz. Ortak, tazminat kalemi için arabulucuyu beklerken iptal davasının süresini tüketebilir.
Bu nedenle dosya kurulurken talepler önce süreye tabi olup olmamasına, sonra dava şartına tabi olup olmamasına göre iki ayrı listeye yazılmalıdır.
Şirket İçi Uyuşmazlıkta Risk Azaltma Listesi
- Esas sözleşmede tahkim kaydı bulunup bulunmadığının en başta kontrol edilmesi
- Pay defteri, genel kurul ve yönetim kurulu karar defterlerinin güncel örneklerinin alınması
- Toplantı çağrısının usulüne uygunluğunun ve hazirun cetvelinin incelenmesi
- Muhalefet şerhinin zamanında ve açık ifadeyle tutanağa geçirilmesi
- Arabuluculuk başvurusunda taraf sıfatının şirket mi ortak mı olduğunun doğru belirlenmesi
- Talebin belirsiz alacak mı kısmi dava mı olarak açılacağının önceden kararlaştırılması
Uzlaşma Seçeneğini Değerlendirmek
Şirket içi uyuşmazlıklarda dava, çoğu zaman ticari faaliyetin kendisine zarar veren bir maliyet üretir. Pay devri, kâr dağıtım taahhüdü veya yönetimde temsil gibi çözümler arabuluculuk masasında yapılandırılabildiğinde, dosyanın yıllara yayılması önlenebilir. Burada belirleyici olan, uzlaşma metninin icra edilebilirliğidir; ödeme takvimi ve teminat düzenlenmemiş bir anlaşma yeni bir uyuşmazlığın kaynağı olur.
Değerlendirme
Ortaklar arası uyuşmazlıklarda usul seçimi, esas kadar sonuç doğurur. Talep sepetinizi süre ve dava şartı bakımından ayrıştırmadan dilekçe hazırlamamak gerekir. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; şirket yapınıza ve esas sözleşmenize göre tablo değişebileceğinden hukuki destek almanız yerinde olacaktır.