Ayıplı ifadan doğan taleplerde iki ayrı hata sonuç almayı zorlaştırır: talebin hangi hukuki seçime dayandığının belirlenmemesi ve dosyanın görevli olmayan mahkemede açılması. İkisi de dava açıldıktan sonra düzeltilmesi maliyetli hatalardır.
Önce ilişkinin niteliğini belirleyin
Aynı ayıplı mal ya da hizmet, tarafların sıfatına göre farklı yollara gider. İlişki tüketici işlemi niteliğindeyse TKHK düzeni ve buna bağlı merciler devreye girer. Her iki taraf da tacir ise ve iş ticari nitelikteyse uyuşmazlık ticari dava sayılır; konusu para alacağı olan ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Bunların dışında kalan hallerde TBK genel hükümleri ve genel görevli mahkeme uygulanır. Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçe, çoğu kez görev yönünden sonuçsuz kalır.
Seçimlik hakların hesaba etkisi
TBK, ayıplı ifada alıcıya birden fazla seçimlik hak tanır: sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim. Hangi hakkın kullanıldığı, talep edilecek tutarın hesabını da değiştirir. Bedelden indirim talebi ile dönme talebi aynı anda ve aynı gerekçeyle ileri sürüldüğünde hesap tablosu tutarsızlaşır. Bu nedenle dilekçede asıl talep ile terditli talep açıkça ayrılmalıdır.
Tazminat kalemlerini belgeye bağlamak
- Sözleşme bedeli, ödeme belgeleri ve varsa fiyat farkı kayıtları
- Onarım için yapılan harcamalar ve bunlara ait fatura veya fişler
- Ayıp nedeniyle doğan kullanım kaybı ve ikame gider belgeleri
- Ayıbın niteliğini gösteren teknik rapor, fotoğraf ve muayene kayıtları
- Ayıp ihbarının yapıldığını gösteren yazışma ve tebligat kayıtları
İhbar ve muayene zincirinin gücü
Ayıbın gizli mi açık mı olduğu, ihbarın zamanında yapılıp yapılmadığı tartışmasını doğrudan etkiler. Teslim sırasında düzenlenen tutanak, kusur kaydı ve karşı tarafın yanıtı, sonraki aşamada bilirkişi incelemesinin dayanağını oluşturur. HMK usulü içinde delil tespiti yolu, ayıbın zamanla ortadan kalkabileceği hallerde dava açılmadan önce başvurulabilecek bir seçenektir.
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir; sözleşme metniniz ve tarafların sıfatı sonucu değiştirebilir. Talep yöneltmeden önce dosyanızı bir hukukçuyla gözden geçirmeniz uygun olur.