Haksız fiilden doğan taleplerde dosya, üç ayrı halkanın aynı anda kurulmasını gerektirir: hukuka aykırı davranış, zarar ve bunlar arasındaki bağ. Türk Borçlar Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde yürüyen bu süreçte gönderilen ihbar veya ihtar, çoğu zaman zaman çizelgesinin en sağlam halkası hâline gelir.
İhbarın İki Ayrı İşlevi
İhtarname bir yandan karşı tarafı temerrüde düşürerek faizin işlemeye başlayacağı anı belirler, diğer yandan olayın hangi tarihte ve hangi içerikle bildirildiğini kayda geçirir. Bu ikinci işlev, sonradan ileri sürülecek haberdar olmama savunmasını zayıflatır. İhtar metninde olayın tarihi, doğan zarar kalemleri ve talep açık biçimde yazılmalı; muhatabın adresi kayıt sisteminden doğrulanmalıdır.
Zararı Kaleme Ayırmak
- Fiilî zarar: onarım faturaları, ekspertiz raporu, yenileme bedeli
- Tedavi ve bakım giderleri ile bunlara ilişkin reçete ve ödeme belgeleri
- Kazanç kaybı: gelir kayıtları, iş göremezlik dönemine ilişkin belgeler
- Manevi talep bakımından olayın etkisini gösteren kayıtlar
Kalemlerin karışık sunulması, hesaplamanın eksik yapılmasına yol açar. Her kalem ayrı başlık altında ve dayanağıyla birlikte listelenmelidir.
İlliyet Bağını Görünür Kılmak
Uygulamada en çok zorlanılan nokta, zararın gerçekten o fiilden doğduğunu göstermektir. Olay yeri kayıtları, kamera görüntüleri, tutanaklar ve tanık beyanları; olayın öncesi ve sonrasına ait durumu karşılaştıran belgelerle birlikte sunulduğunda bağ görünür hâle gelir. Araya giren başka bir etken iddia edilecekse, bu etkenin ne zaman devreye girdiği ayrıca ele alınmalıdır.
Zamanaşımında Öğrenme Anı
Haksız fiil taleplerinde süre, zararın ve sorumlunun öğrenildiği ana bağlıdır. Öğrenme anı çoğu zaman tartışmalı olduğundan, rapor tarihi, tespit tutanağı ya da kimlik bilgisine ulaşıldığı tarih gibi belgelenebilir anlar dosyaya konulmalıdır. Fiil aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa, süre bakımından farklı bir değerlendirme yapılması gerekebileceği göz önünde tutulmalıdır.
Tüketici İlişkisi Varsa Yol Değişebilir
Zarar, bir mal veya hizmetin ayıplı olmasından kaynaklanıyorsa Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamındaki yollar da gündeme gelir. Bu durumda başvuru merciinin ve talep türünün baştan doğru seçilmesi, sürecin gereksiz uzamasını önler.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her haksız fiil dosyası kendi olay örgüsü ve belgeleriyle değerlendirilir. Zamanaşımı hesabı ve talep kalemleri için evrakınızın bir hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olur.