Sözleşmeye aykırılık iddiasında haklı olmak yetmez; iddianın kanunun aradığı delille ortaya konması gerekir. Türk hukukunda belirli bir tutarı aşan hukuki işlemler kural olarak senetle ispat edilir ve bu kural bilinmeden açılan davalar, esasa girilmeden delil sorununa takılır. Aşağıda ihlal iddiasının belgeye dönüştürülmesi ele alınmaktadır.
Senetle İspat Kuralı ve İstisnaları
Hukuk Muhakemeleri Kanunu, parasal sınırı aşan hukuki işlemlerin senetle ispatını öngörür ve bu sınır her yıl güncellenir. Zorunluluğun başlıca istisnaları şunlardır:
- Karşı tarafın açık muvafakati hâlinde tanık dinlenmesi
- Delil başlangıcı sayılabilecek bir yazılı belgenin bulunması
- Senet alınmasında imkânsızlık ya da olağanüstü hâllerin varlığı
- Kanunda sayılan yakınlık ilişkileri içindeki işlemler
Elde tam bir sözleşme metni yoksa delil başlangıcı oluşturabilecek her yazılı iz değerlidir: dekont açıklaması, teklif metni, elektronik posta onayı veya mesajlaşma kaydı.
Temerrüt Zincirini Kurmak
Tazminat talebinin dayanağı çoğu zaman borçlunun temerrüde düşürüldüğü andır. Türk Borçlar Kanunu uyarınca ifa zamanı belirli değilse borçlu ihtarla temerrüde düşer. İhtarın içeriği, verilen ek süre ve alacaklının seçimlik hakkını hangi yönde kullandığı açıkça yazılmalıdır. Aynen ifa, sözleşmeden dönme ve tazminat talepleri farklı sonuçlar doğurduğundan, ihtarda bunların iç içe geçmesi sonraki aşamada çelişki yaratır.
Ayıp ve süre ilişkisi
Teslim edilen şeyin ayıplı olduğu iddiasında muayene ve ihbar yükümlülüğünün zamanında yerine getirilmesi aranır. Geç yapılan ihbar, ayıptan doğan hakların kaybına yol açabilir. Karşı tarafın tüketici sıfatı bulunuyorsa TKHK'nın koruyucu hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Zarar Kalemlerini Ölçülebilir Yazmak
Tazminat talebinde zararın nasıl hesaplandığı gösterilmelidir. Fiilî zarar, yoksun kalınan kâr ve masraflar ayrı kalemler hâlinde dayanağıyla birlikte sunulduğunda inceleme hızlanır ve talebin kısmen reddi riski azalır. Belirsiz alacak, kısmi dava veya tam eda davası tercihinin baştan doğru yapılması da faiz ve zamanaşımı bakımından sonuç doğurur.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve sözleşmenizin metni bambaşka bir sonuç doğurabilir. İhtar göndermeden veya dava türünü seçmeden önce belgelerinizi hukuki değerlendirmeye sunmanız yerinde olacaktır.