Sözleşmeye aykırılık iddiasında haklı olmak yetmez; aykırılığın ne zaman doğduğunun, karşı tarafa nasıl bildirildiğinin ve zararın nasıl hesaplandığının belgelenmesi gerekir. TBK, HMK ve tüketici işlemleri bakımından TKHK çerçevesinde bu rehber, delilin ihtar aşamasından itibaren nasıl kurulacağını anlatır.
İhtar: Delilin İlk Halkası
Birçok talep, karşı tarafın temerrüde düşürülmüş olmasına bağlıdır. Bu nedenle ihtarname yalnızca bir uyarı değil, dosyanın en önemli belgelerinden biridir. İhtarda edimin somut olarak tarif edilmesi, verilen sürenin açıkça yazılması ve tebliğ şerhinin saklanması, sonraki aşamalarda faiz ve tazminat taleplerinin dayanağını oluşturur.
Hangi Delil Neyi İspatlar?
- Sözleşme metni ve ekleri: edimin kapsamını ve süreyi gösterir.
- Yazışmalar: tarafların sözleşmeyi fiilen nasıl uyguladığını ortaya koyar.
- Teslim ve kabul tutanakları: ifanın gerçekleşip gerçekleşmediğini belirler.
- Ödeme kayıtları: karşı edimin yerine getirildiğini kanıtlar.
- Teknik rapor ve keşif: ayıbın veya eksik ifanın niteliğini somutlaştırır.
Görevli ve Yetkili Mahkemede Hata
Aynı uyuşmazlık, tarafların sıfatına göre farklı mahkemenin önüne gider. İşlem tüketici işlemi niteliğindeyse tüketici mahkemesi veya parasal sınıra göre hakem heyeti, ticari nitelikteyse ticaret mahkemesi devreye girer. Ticari davaların bir kısmında arabuluculuk dava şartıdır; bu adım atlanarak açılan dava usulden reddedilir. Sözleşmede yetki kaydı varsa geçerliliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Delil Sözleşmesi ve Sınırları
Taraflar, HMK çerçevesinde belirli vakıaların hangi delillerle ispat edileceğini sözleşmeyle kararlaştırabilir. Bu kayıt lehinize de aleyhinize de işleyebileceğinden, dava öncesi sözleşmenin bu maddesi mutlaka okunmalıdır; aksi hâlde elinizdeki en güçlü delil dosyaya girmeyebilir.
Zamanaşımını Baştan Hesaplayın
- Aykırılığın doğduğu tarih ile öğrenildiği tarih ayrı ayrı belirlenir.
- Sözleşmenin türüne göre uygulanacak zamanaşımı süresi tespit edilir.
- Kısmi ödemeler ve yazılı kabuller gibi süreyi etkileyen olaylar not edilir.
- Sürenin dolmasına yaklaşıldıysa, kesme etkisi doğuran adımlar planlanır.
Değerlendirme
Sözleşme uyuşmazlıklarında dosyanın kaderi, çoğu zaman dava açılmadan önceki yazışmalarda belirlenir. Talebinizi ileri sürmeden önce sözleşme metnini ve yazışma geçmişinizi bir hukukçuyla birlikte okumanız, telafisi güç hataları önler. Bu metin genel bilgi amaçlıdır.