Sözleşmeye aykırı davranan tarafa karşı atılacak ilk adım genellikle dava değil, bir bildirimdir. TBK ekseninde bu bildirimin türü, zamanı ve içeriği; daha sonra ileri sürülebilecek taleplerin kapsamını doğrudan belirler. Yanlış kurgulanmış bir ihtar, haklı tarafı usul bakımından zayıf duruma düşürebilir.
İhbar, İhtar ve Fesih Bildirimi Aynı Şey Değildir
İhbar, bir durumun karşı tarafa bildirilmesidir; ayıbın bildirilmesi buna örnektir. İhtar, borcun yerine getirilmesi için çağrı içerir ve çoğu halde temerrüdün doğması için gereklidir. Fesih bildirimi ise sözleşme ilişkisini sona erdiren yenilik doğuran bir irade açıklamasıdır. Bu üçü tek metinde iç içe geçtiğinde, karşı taraf hangi hakkın kullanıldığını tartışmaya açar.
Temerrüde Düşürmeden İstenemeyenler
- Gecikme faizi ve gecikmeden doğan zararlar
- Süre verilmesini gerektiren hallerde sözleşmeden dönme sonucu
- Cezai şartın bazı türlerinin talep edilebilirliği
- Aynen ifa yerine tazminata geçiş imkânı
Bu nedenle ihtarın gönderildiği tarih, dosyanın en kritik verisidir ve ulaşma anıyla birlikte belgelenmelidir.
İhtarnamenin İçeriği ve Ulaşma Anı
- Hangi sözleşmeye dayanıldığı tarih ve taraflarla birlikte yazılır.
- İhlal edilen edim somut olarak tanımlanır; genel ifadelerden kaçınılır.
- İfa için makul bir süre verilir ve sürenin başlangıcı belirtilir.
- Sürenin sonunda hangi hakkın kullanılacağı önceden bildirilir.
- Gönderim, ulaşmayı ispatlanabilir kılan bir kanaldan yapılır.
Seçimlik Hakların Kullanılma Sırası
İfanın hâlâ mümkün olduğu hallerde önce ifa talebi, sonuç alınamazsa dönme ya da tazminat yolu gündeme gelir. Bir hak kullanıldıktan sonra diğerine dönmek her zaman mümkün olmadığından, ihtar metnindeki tercih bilinçli yapılmalıdır. Tüketici sıfatının bulunduğu ilişkilerde TKHK kapsamındaki özel hükümlerin, taraflardan birinin tacir olduğu ilişkilerde ise ticari hayata özgü kuralların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
İhtardan Sonra Hangi Kapı
Bildirim sonuç vermediğinde başvurulacak yol, uyuşmazlığın niteliğine göre değişir: bazı taleplerde dava açılmadan önce alternatif çözüm sürecinin tamamlanması gerekir, bazılarında ise doğrudan icra takibi tercih edilebilir. Bu ayrım gözetilmeden açılan dosya, esasa girilmeden geri döner ve verilen ihtarın etkisi de zayıflar.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Sözleşmenizin özel hükümleri sonucu değiştirebileceğinden, bildirim göndermeden önce hukuki görüş almanız önerilir.