Bir sözleşme ihlal edildiğinde atılan ilk adım genellikle ihbar ya da ihtardır. Bu adım yalnızca karşı tarafı uyarmakla kalmaz; temerrüdün başlangıcını, faiz işleyişini ve sonrasında açılacak davanın nerede açılabileceğini de etkiler. TBK sistemi içinde ihtarın içeriği ile HMK'nın yetki kuralları bu nedenle birlikte okunmalıdır.
İhtar, Yetki Tartışmasının Neresinde?
Sözleşmeden doğan davalarda genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Buna ek olarak, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılabilir. İfa yerinin neresi olduğu ise çoğu zaman sözleşme metninden değil, tarafların fiili uygulamasından anlaşılır. İhtarnamede teslimin veya ödemenin nerede yapılması gerektiğinin açıkça yazılması, ifa yerine ilişkin sonraki tartışmada davacı lehine somut bir dayanak oluşturur.
Yetki Sözleşmesi Herkes İçin Geçerli Değildir
- Yetki sözleşmesi ancak tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapılabilir
- Tüketici işlemlerinde TKHK'nın koruyucu kuralları öncelik taşır ve tüketici aleyhine yetki düzenlemesi sonuç doğurmaz
- Kesin yetki hâllerinde tarafların anlaşması geçersizdir
- Genel işlem koşulları içine gizlenmiş yetki maddeleri ayrıca denetime tabidir
İhtarnamenin İçeriğinde Bulunması Gerekenler
- Sözleşmenin tarihi, tarafları ve konusu açıkça belirtilir.
- Hangi edimin, hangi tarihte yerine getirilmediği somut olarak yazılır.
- Yerine getirilmesi için verilen süre net bir tarihe bağlanır.
- Sürenin sonunda hangi hakkın kullanılacağı bildirilir: aynen ifa, dönme veya tazminat.
- Tebliğ edilebilir güncel adrese gönderilir ve tebliğ belgesi saklanır.
Belirsiz yazılmış bir ihtar, karşı tarafı temerrüde düşürmediği gibi, dava aşamasında talebin dayanağını da zayıflatır.
Hangi Hata Süre Kaybı Doğuruyor?
En sık karşılaşılan sorun, ihtarın eski adrese gönderilmesi ve tebligat gecikmesi nedeniyle sürecin haftalarca durmasıdır. İkinci sorun, ihtarda tanınan sürenin bitmesi beklenmeden dava açılması ve davanın erken açıldığı gerekçesiyle sonuçsuz kalmasıdır. Üçüncüsü ise zamanaşımı süresinin ihtarla kesildiği yanılgısıdır; ihtar tek başına zamanaşımını kesen bir işlem olarak kabul edilmez. Bu üç hata birlikte, hak düşürücü süre riskini belirgin biçimde artırır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Sözleşmenizin türü, tarafların sıfatı ve ifa yeri sonucu değiştirebileceğinden, ihtarname göndermeden önce metnin bir hukukçu tarafından gözden geçirilmesi faydalı olacaktır.