Sözleşmeye aykırılık iddiasında talebin kendisi kadar, nasıl hesaplandığı ve hangi yoldan ileri sürüldüğü de belirleyicidir. TBK ve HMK çerçevesinde tazminat talebinin dayanağı, miktarı ve muhatabı doğru kurulmadığında dosya esasa girilmeden şekil yönünden kaybedilebilir.
Önce Temerrüdü Kurmak
Karşı tarafın borcunu yerine getirmemesi hâlinde çoğu ilişkide ihtar şarttır. İhtarnamede yükümlülüğün ne olduğu, hangi süre verildiği ve süre sonunda hangi hakkın kullanılacağı açıkça yazılmalıdır. "Gereğinin yapılması" gibi genel ifadeler, sonradan seçimlik hakların kullanıldığını ispatlamayı zorlaştırır. İhtarın tebliğ tarihi, hem faiz başlangıcı hem de sonraki adımların takvimi bakımından esas alınır.
Zararın Kalemlere Ayrılması
- Sözleşme gereği yapılan ancak karşılığı alınamayan ödemeler
- İfa edilmediği için üstlenilen ikame temin giderleri
- Gecikme nedeniyle doğan ve belgelenebilen kayıplar
- Sözleşmede kararlaştırılmışsa cezai şart tutarı
- Yapılan masrafların fatura ve dekontla desteklenen dökümü
Her kalemin ayrı ayrı gösterilmesi, hem bilirkişi incelemesini kolaylaştırır hem de kısmi kabul hâlinde vekâlet ücreti ve yargılama gideri dengesini korur.
Dava Öncesi Zorunlu Aşamayı Belirlemek
Konusu para alacağı veya tazminat olan ticari davalarda ve tüketici uyuşmazlıklarının önemli bir bölümünde arabuluculuk dava şartıdır. Bu aşama tamamlanmadan açılan dava usulden reddedilir. Buna karşılık her uyuşmazlık bu kapsamda değildir; ihtiyati tedbir talepleri ile bazı özel dava türleri ayrı değerlendirilir. Arabuluculuk bürosunun yetkisine yönelik itiraz ihtimali de baştan gözetilmelidir.
Görevli Mahkemeyi Seçmek
Uyuşmazlığın tarafları tacir ve ilişki ticari nitelikteyse asliye ticaret mahkemesi, TKHK kapsamında bir tüketici işlemi varsa tüketici mahkemesi, bunların dışındaki hâllerde asliye hukuk mahkemesi gündeme gelir. Görev dava şartı olduğundan hâkim tarafından kendiliğinden incelenir ve yanlış seçim dosyanın gönderilmesiyle zaman kaybına yol açar. Aynı ilişkiden doğan farklı nitelikteki talepler tek dilekçede toplanmadan önce bu ayrım yapılmalıdır.
Talep Türünü Belirlemek
Zararın tamamı baştan hesaplanamıyorsa belirsiz alacak veya kısmi dava seçenekleri değerlendirilir. Bu tercih, zamanaşımının kesilmesi ve harç yükü bakımından farklı sonuçlar doğurur; sonradan değiştirilmesi her zaman mümkün olmaz.
Sözleşmelerin lafzı ve tarafların yazışma geçmişi sonucu doğrudan etkiler. Talep dilekçesi hazırlanmadan önce belgelerin bütünüyle bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi, hem hesap hem yol seçimi hatalarını azaltır.