Trafik kazası, bedensel zarar, itibar ihlali ya da mala verilen zarar gibi haksız fiil kaynaklı taleplerde artık ilk soru mahkeme değil, dosyanın arabuluculuk süzgecinden geçip geçmeyeceğidir. Yanlış sırayla açılan dava usulden reddedilir; bu sırada TBK'daki zamanaşımı süreleri işlemeye devam eder. Aşağıda başvuru sırası ve sık düşülen merci hataları ele alınmıştır.
Dava Şartı mı, İhtiyari mi
Arabuluculuk her haksız fiil dosyasında zorunlu değildir. Konusu para alacağı olan ticari uyuşmazlıklar ile tüketici uyuşmazlıklarının bir bölümünde arabuluculuk dava şartıdır; buna karşılık bedensel zarar ve ölüm nedeniyle açılan tazminat taleplerinde zorunlu arabuluculuk kapsamı dışında kalan hâller vardır. Talebin niteliği belirlenmeden yapılan başvuru, hem zaman hem de gider kaybına yol açar.
Yetkili Arabuluculuk Bürosu
Başvurunun hangi adliyedeki büroya yapılacağı, davanın açılacağı mahkemenin yetkisine göre belirlenir. Haksız fiillerde davacının seçebileceği birden fazla yetkili yer bulunabilir: fiilin işlendiği yer, zararın meydana geldiği yer veya davalının yerleşim yeri. Yanlış büroya yapılan başvuruda karşı taraf yetki itirazında bulunursa süreç baştan kurulur.
Son Tutanağın İçeriği Belirleyicidir
- Anlaşmama tutanağı, dava dilekçesinin ekinde sunulmadığında dava şartı eksikliği doğar.
- Tutanakta yer almayan bir talep kalemi sonradan davaya eklendiğinde, o kalem yönünden şart yeniden aranabilir.
- Karşı tarafın toplantıya katılmaması hâlinde bu durum tutanağa geçirilmeli; yargılama giderlerine etkisi bakımından önem taşır.
- Anlaşma tutanağına icra edilebilirlik şerhi alındığında belge ilam niteliği kazanır.
Zamanaşımını Gözden Kaçırmayın
TBK, haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde zararın ve failin öğrenilmesine bağlı kısa süre ile fiil tarihine bağlı uzun süreyi birlikte düzenler. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımının daha uzun süresi uygulanabilir. Arabuluculuk başvurusunun zamanaşımına etkisi ile ihtarnamenin etkisi aynı değildir; bu ayrım, sınıra yaklaşan dosyalarda belirleyici olur.
Delili Süreç Başlamadan Toplayın
Kaza tespit tutanağı, kamera kaydı, hastane kayıtları ve tanık bilgileri arabuluculuk aşamasında hazır olduğunda müzakere gücü artar. HMK kapsamında delil tespiti istenmesi, kaybolma riski taşıyan kayıtlar bakımından davadan önce de mümkündür.
Bu metin yol gösterici bir çerçeve sunar, dosyanızın kendine özgü koşullarını değerlendirmez. Başvuru sırasını belirlemeden önce talebin hukuki niteliğini bir avukatla netleştirmeniz yararınıza olacaktır.