Sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminat taleplerinde hesabın doğruluğu kadar, hesabı inceleyecek mahkemenin doğru seçilmesi de sonucu belirler. TBK zararın kapsamını, HMK ise davanın hangi mahkemede ve nerede görüleceğini düzenler. Yanlış mercie açılan dava esastan incelenmeden usulden sonuçlanır ve alacaklı, zaman kaybının yanında karşı yan vekâlet ücretiyle de karşılaşır.
Görev: Asliye Hukuk, Ticaret ve Tüketici Ayrımı
Aynı sözleşme, taraflarının sıfatına göre farklı mahkemelerin görev alanına girebilir. İki tacir arasındaki ilişki ticari dava sayılırken, satıcı ile nihai kullanıcı arasındaki ilişki TKHK kapsamında değerlendirilir ve tüketici mahkemesinin görevine girer. Bu iki uçta kalmayan hâllerde asliye hukuk mahkemesi genel görevli mahkemedir. Tarafların sözleşmede kendilerini nasıl adlandırdığı değil, işin niteliği belirleyicidir.
Dava Şartı Arabuluculuk Atlanırsa
Ticari nitelikteki ve tüketici uyuşmazlıklarının bir kısmında dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir. Uygulamada sık görülen hata, arabuluculuk başvurusunun yalnızca asıl alacak için yapılıp, sonradan dava dilekçesine eklenen ceza koşulu veya munzam zarar kalemlerinin başvuru kapsamında yer almamasıdır. Talep kalemleri arabuluculuk aşamasında eksiksiz sayılmalıdır.
Yetkili Yerin Belirlenmesi
- Genel kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir
- Sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi de seçilebilir
- Tacirler arasında yazılı yetki sözleşmesi yapılabilir, tüketici aleyhine yetki kaydı ise korunmaz
- Birden çok davalı varsa yetki değerlendirmesi her davalı yönünden ayrı yapılır
Tazminat Hesabını Mahkemeye Anlatmak
Hesap tablosu, sözleşmenin hangi maddesinin ihlal edildiği ve bu ihlalin hangi kalemde ne kadar zarar doğurduğu bağlantısını kurmalıdır. Doğrudan zarar, yoksun kalınan kâr ve gecikmeden doğan kalemler ayrı satırlarda gösterildiğinde, bilirkişi incelemesi de bu ayrım üzerinden yürür. Belirsiz alacak veya kısmi dava tercihinin faiz başlangıcı ve harç bakımından sonuçları önceden değerlendirilmelidir.
Görevsizlik Kararı Çıkarsa
Görevsizlik ya da yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için kanunda öngörülen süre içinde talepte bulunulması gerekir. Bu talep unutulduğunda dava açılmamış sayılır ve zamanaşımı bakımından elde edilen koruma da ortadan kalkabilir. Karar tebliğ edilir edilmez takvim işaretlenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sözleşmenin türü, tarafların sıfatı ve talep edilen kalemler görev ve yetki sonucunu değiştirebileceğinden, dava açılmadan önce somut dosya üzerinden değerlendirme yapılması gerekir.