Banka hesabına bloke konulan ya da kripto varlıklarına tedbir uygulanan kişi, çoğu zaman kendisine yöneltilen isnadın kapsamını dahi bilmeden savunma yapmak zorunda kalır. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ile TCK'nın aklama suçuna ilişkin hükmü ekseninde, bu dosyalarda dağınık kayıtların nasıl savunulabilir bir delil paketine dönüştürüleceği aşağıda ele alınmaktadır.
İşlem zincirini okunabilir hale getirmek
Bu dosyalarda savunma, tek bir işlemin değil bir akışın açıklanmasıdır. Paranın nereden geldiği, hangi hesaplarda durduğu ve nereye çıktığı kronolojik tek bir tabloya alınmadıkça, ham hesap dökümü savunma değil şüphe üretir.
- Hesap hareketleri, işlem tarihi ve karşı hesap bilgisiyle sıralanmış
- Gelirin kaynağını gösteren belgeler: satış sözleşmesi, fatura, bordro
- Kripto işlemlerinde borsa işlem raporu ve cüzdan adresi eşleşmesi
- Transferin sebebini açıklayan yazışmalar
- Vergisel beyanlar ile hesap hareketlerinin karşılaştırma tablosu
Adres ile kimlik bağının kurulması
Kripto varlık dosyalarında en tartışmalı nokta, bir cüzdan adresinin gerçekten şüpheliye ait olup olmadığıdır. Borsa hesabından yapılan çekim kayıtları bu bağı kurabildiği gibi, aynı kayıtlar adresin başka kişiye ait olduğunu göstermek için de kullanılabilir. Bu nedenle savunmada adres-kimlik eşleşmesi peşinen kabul edilmemeli, dayanağı sorgulanmalıdır.
Bloke ve el koyma tedbirine karşı ne yapılabilir
Koruma tedbirlerine karşı itiraz yolu açıktır ve bu itiraz genellikle dar bir zaman aralığında değerlendirilir. İtiraz dilekçesinde tedbirin ölçüsüzlüğü soyut biçimde ileri sürülmemeli; hangi tutarın hangi meşru kaynaktan geldiği belgeyle gösterilmelidir. Hesabın tamamına konulan blokede, isnat konusu tutar ile hesaptaki toplam arasındaki fark ayrıca vurgulanmalıdır.
İfade öncesi hazırlık
Aklama isnadında ifade, çoğu zaman dosyanın seyrini belirler. Hatırlanmayan bir transferi tahminle açıklamak, sonradan belgeyle çelişince güven kaybına yol açar. Belge olmadan verilen beyan yerine, kayıt temini için süre talep etmek daha güvenli bir yoldur.
Değerlendirme
Bu tür dosyalarda savunmanın gücü, iddiaya karşı söylenen sözden çok sunulan tablonun tutarlılığından gelir. İşlem hacmi yüksek dosyalarda mali müşavir ve hukukçunun birlikte çalışması gerekebilir. Yazılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut soruşturmanın kapsamına göre farklılık gösterir.