İcra takibinde en kritik eşik, malın satışa çıkarıldığı aşamadır; bu noktadan sonra yapılan itirazların çoğu geç kalmış sayılır. İİK ve HMK ekseninde hazırlanan bu rehber, borçlunun satış sürecinde kullanabileceği hukuki araçları ve bu araçların delil eksikliği nedeniyle nasıl işlevsiz kaldığını ele alır.
Kıymet takdiri: itiraz penceresi dar açılır
Satış bedelinin dayanağı olan kıymet takdiri raporu tebliğ edildiğinde, borçlunun buna itiraz için kısa bir süresi vardır; uygulamada bu süre yedi gün olarak işler. Bu aşamada yapılmayan itiraz, ihaleden sonra "değer düşük belirlendi" denilerek telafi edilemez. İtiraz dilekçesine emsal satış kayıtları, taşınmazın imar durumu ve teknik bilgiler eklenmelidir.
Haczedilmezlik şikâyeti hangi mallar için gündeme gelir
Kanun, borçlunun ve ailesinin yaşamını sürdürmesi için gerekli kimi mal ve gelirleri haciz dışında tutar; maaş üzerindeki haczin sınırı da bu kapsamda değerlendirilir. Ancak bu koruma kendiliğinden işlemez, süresinde şikâyet edilmesi gerekir.
- Haczedilen malın kullanım amacını gösteren belgeler
- Gelir ve bakmakla yükümlü olunan kişilere ilişkin kayıtlar
- Meskeniyet iddiasında tapu ve ikametgâh belgeleri
- Haciz tutanağının tebliğ tarihini gösteren evrak
İhalenin feshinde somut zarar şartı
İhalenin feshi talebi, usulsüzlüğün gösterilmesiyle birlikte bu usulsüzlüğün talep edeni zarara uğrattığının da ortaya konulmasını gerektirir. Sadece "ilan yeterli yapılmadı" demek yetmez; ilanın hangi mecrada, ne zaman yayımlandığı ve bunun katılımı nasıl etkilediği anlatılmalıdır. Talebin süresi de ihale tarihinden itibaren kısa biçimde işler.
Borç ödendiği halde takip sürüyorsa
Ödemenin dosyaya değil doğrudan alacaklıya yapıldığı hallerde, ödeme belgesi olmadan yapılan itiraz sonuç vermez. Elden yapılan ödemelerde imzalı makbuz, banka kanalıyla yapılanlarda açıklama satırı içeren dekont saklanmalıdır.
Uzlaşma ihtimalini elde tutmak
Satış tarihi yaklaştıkça alacaklının taksitle ödeme kabul etme eğilimi değişebilir. Bu ihtimalin yazılı görüşmeyle sondalanması, hem masrafı hem satış riskini azaltabilir. Yapılan görüşmelerin yazılı olması, sonradan doğacak tartışmayı önler.
Not
İcra dosyasında süreler gün hesabıyla işler ve tebligat tarihi çoğu tartışmanın merkezinde yer alır. Dosyanın UYAP üzerinden düzenli izlenmesi en pratik korunma yöntemidir. Bu metin genel bilgilendirme sunar; dosyanın özellikleri sonuç üzerinde belirleyicidir.