Kripto varlık işlemleri veya yüksek hacimli havaleler nedeniyle hesabın bloke edilmesi, çoğu kişi için sürecin ilk teması olur. Bu aşamada verilen cevabın kalitesi dosyanın seyrini belirler. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, sermaye piyasası tarafında kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler ve TCK 282 birlikte devreye girdiğinden, itirazın hangi mercie yöneltileceği baştan netleşmelidir.
Blokenin Kaynağı Hangi İşlem
Uygulamada birbirine karıştırılan üç ayrı durum vardır: bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama, şüpheli işlem bildirimi sonrası idari süreç ve soruşturma kapsamında hâkim kararına dayanan el koyma. İtiraz yolu bu ayrıma göre değişir. Bu nedenle ilk yapılacak iş, kısıtlamanın dayanağını yazılı olarak öğrenmek ve bunun bir mahkeme kararına dayanıp dayanmadığını tespit etmektir.
Delil Paketleme: Kaynak Zinciri Kurmak
Savunmanın merkezinde, paranın meşru kaynağını kesintisiz gösteren bir belge zinciri bulunur. Bu zincir kurulurken şu başlıklar ayrı klasörlerde toplanır:
- Gelirin kaynağı: maaş bordroları, ticari faaliyet kayıtları, satış sözleşmeleri, tapu ve araç devir belgeleri.
- Transfer kayıtları: banka dekontları, borsa hesap ekstreleri, çekim ve yatırım geçmişi.
- Karşı taraf bilgisi: işlem yapılan platformun kayıtları, yazışmalar ve varsa fatura.
- Vergisel görünüm: beyannameler ve bu gelirlerin nasıl beyan edildiğini gösteren belgeler.
Belgeler tarih sırasına dizilip her transferin bir önceki kalemle bağlantısı tek sayfalık bir akış notunda anlatıldığında, dosyanın anlaşılabilirliği belirgin biçimde artar.
İtirazın Mercii
Soruşturma kapsamında verilen el koyma kararlarına karşı itiraz, ceza muhakemesi usulü içinde ilgili hâkimliğe yapılır. Buna karşılık bankanın sözleşmesel gerekçelerle uyguladığı kısıtlama, tüketici veya ticari nitelikteki bir uyuşmazlık olarak adli yargıya taşınabilir. İdari nitelikteki işlemler ise idari yargının alanına girer. Yanlış merciye yapılan başvuru, blokenin sürdüğü her gün için zararı büyütür.
Uzlaşma Beklentisi Yerine Erken Savunma
Aklama iddiasına dayanan soruşturmalar uzlaştırma kapsamında değildir; bu nedenle karşı tarafla anlaşma yoluyla dosyayı kapatma beklentisi gerçekçi olmaz. Buna karşılık soruşturmanın erken aşamasında sunulan, kaynağı belgelenmiş ve tutarlı bir savunma dosyası, kısıtlamanın kapsamının daraltılması yönünde etkili olabilir. Ceza dosyasıyla banka uyuşmazlığının ayrı ayrı yürütülmesi de zaman kaybını önler.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. İşlem hacminiz, karşı taraf profili ve kısıtlamanın dayanağı izlenecek yolu değiştireceğinden, belgelerinizi bir hukukçuyla birlikte düzenlemeniz önerilir.