İcra dosyalarında yapılan hataların büyük bölümü, eline tebligat ulaşan kişinin belgeyi yanlış adlandırmasından doğar. İİK ekseninde ödeme emri ile haciz ihbarnamesi tamamen farklı sonuçlar doğuran iki ayrı evraktır ve her birinin kendi itiraz usulü ile süresi vardır. Yedi günlük süre, çoğu zaman bu ayrımın fark edilmesiyle birlikte zaten işlemeye başlamış olur.
Elinizdeki Evrakı Doğru Adlandırın
Ödeme emri, borçluya yöneltilir ve borcun ödenmesi ya da itiraz edilmesi için süre verir. Haciz ihbarnamesi ise borçlunun üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına yöneliktir; muhatabı çoğu zaman işveren, banka veya borçlunun alacaklısı olduğu kişidir. Bu iki evrak karıştırıldığında, itiraz doğru mercie ve doğru içerikle yapılamaz. Evrakın üst kısmındaki takip türü ve dosya numarası ilk okunacak bilgidir.
İtirazın Kapsamını Baştan Belirleyin
- Borca itiraz: borcun hiç doğmadığı ya da ödendiği iddiası
- İmzaya itiraz: senede dayalı takiplerde imzanın inkârı, ayrıca ve açıkça bildirilmelidir
- Yetkiye itiraz: takibin yapıldığı icra dairesinin yetkisiz olduğu iddiası
- Faiz ve ferilere itiraz: asıl borç kabul edilirken oran veya işleyiş bakımından itiraz
- Kısmi itiraz: itiraz edilen tutarın açıkça gösterilmesi gerekir
İmzaya itiraz ayrıca belirtilmediğinde, imza kabul edilmiş sayılabilir. Kısmi itirazda ise itiraz edilmeyen kısım bakımından takip kesinleşir.
Sürenin Başlangıcı Tebliğ Tarihidir
Süre, evrakın postaya verildiği gün değil, usulüne uygun tebliğ edildiği tarihten itibaren işler. Tebligatın adrese değil komşuya veya muhtarlığa yapıldığı hâllerde, tebligatın usulsüzlüğü ayrı bir başvuru konusudur ve öğrenme tarihi belgelenmelidir. Bu iddia zamanında ileri sürülmediğinde, sonradan yapılan itiraz süre yönünden reddedilir.
Haczedilemeyen Kalemleri Gözden Kaçırmayın
Maaş üzerindeki kesinti oranı, emekli aylığı, ev eşyaları ve kişinin geçimi için zorunlu kabul edilen kalemler bakımından kanunda özel korumalar bulunur. Bu koruma kendiliğinden uygulanmayabilir; usulsüz veya kapsamı aşan hacze karşı şikayet yoluna zamanında başvurulması gerekir. Üçüncü kişiye ait malın haczedilmesi hâlinde istihkak iddiası ayrı bir hattır.
Taksitlendirme ve Haricen Tahsil Kararının Sonuçları
Alacaklıyla yapılan taksit anlaşması takibi durdurabilir; ancak imzalanan metin çoğu zaman borcun kabulü anlamına gelir ve mevcut itiraz imkânını fiilen ortadan kaldırır. Karar vermeden önce şu sorular yanıtlanmalıdır: taksitlerden birinin aksaması hâlinde ne olacak, işleyen faiz ve masraflar nasıl hesaplandı, ödeme dosyaya mı yoksa haricen mi yapılacak, haricen ödeme yapılacaksa dosyanın kapatılacağına dair yazılı taahhüt alındı mı? Dosya dışında yapılan ve belgelenmeyen ödemeler, sonradan ödenmemiş sayılma riski taşır.
İtiraz Sonrası Aşamayı Baştan Planlayın
İtiraz takibi durdurduğunda alacaklının başvurabileceği yollar vardır ve bu aşamada HMK usulüne dayalı bir yargılama gündeme gelebilir. Bu nedenle itiraz dilekçesi yazılırken, sadece takibi durdurmak değil, sonraki aşamada savunulacak hukuki temeli de tutarlı biçimde kurmak gerekir.
Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır. Takibin türü ve dayanağı değiştikçe izlenecek yol farklılaşacağından, tebligatı aldığınız gün bir hukukçuya danışarak süre takviminizi çıkarmanız önemlidir.