Banka hesabına ya da kripto varlık platformundaki bakiyeye erişimin aniden kapanması, çoğu zaman ilgilinin haberi olmadığı bir işlemin sonucudur. Bu durumda atılacak ilk adım şikâyet değil, blokenin hukuki kaynağını doğru tespit etmektir; çünkü her kaynağın itiraz mercii farklıdır. Aşağıda hesap blokesinde itiraz ve başvuru adımları 5411, 5549 sayılı düzenlemeler ve TCK 282 çerçevesinde ele alınmaktadır.
Blokenin Kaynağını Belirlemek
Uygulamada üç farklı kaynak birbirine karıştırılır: adli merci tarafından verilen elkoyma kararı, idari nitelikte tedbir işlemleri ve kuruluşun kendi iç kontrol politikası kapsamında uyguladığı geçici kısıtlama. İlk yapılması gereken, kuruluştan işlemin dayanağının yazılı olarak talep edilmesidir. Dayanak bilinmeden yapılan başvurular yanlış mercie gider ve süre kaybına yol açar.
Adli Karara Karşı İtiraz Yolu
Elkoyma niteliğindeki kararlara karşı itiraz, kararı veren merciin bağlı olduğu usule göre yapılır ve kısa bir süreye tabidir. İtiraz dilekçesinde blokenin kapsamının ölçüsüz olduğu, hesaptaki değerlerin suç şüphesiyle bağlantısının kurulamadığı ve tedbirin devamının telafisi güç zarar doğurduğu somut verilerle açıklanmalıdır. Hesabın maaş, nafaka veya işletme ödemeleri gibi hayati kullanımları varsa bu husus ayrıca gösterilmelidir.
Kaynak Beyanı Dosyası Hazırlamak
Aklama şüphesine dayanan incelemelerde belirleyici olan, varlığın nereden geldiğinin belgelenmesidir. Dosyada şu kalemler bulunmalıdır:
- Gelirin kaynağını gösteren bordro, fatura veya sözleşmeler
- Taşınmaz veya araç satışına ilişkin resmi belgeler
- Yurt dışı transferlerde havale açıklamaları ve karşı taraf bilgileri
- Kripto işlemlerinde platform hesap ekstresi ve cüzdan hareket dökümü
- Vergi beyannameleri ile hesap hareketleri arasındaki uyumu gösteren tablo
Kripto İşlemlerinde İz Sürülebilirlik
Kripto varlık hareketleri kayıt altındadır; bu, incelemede aleyhe olduğu kadar lehe de kullanılabilir. İşlem geçmişinin platformdan resmi olarak temin edilmesi, transferin hangi tarihte ve hangi adrese yapıldığının gösterilmesi savunmanın omurgasını oluşturur. Üçüncü kişinin talimatıyla yapılan transferlerde, talimat yazışmalarının saklanmış olması kritik önemdedir.
Anlaşma Beklentisi Yerine Yargısal Yol
- Aklama iddiası içeren dosyalar, uzlaştırma kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte değildir; anlaşma beklentisiyle beklemek zaman kaybettirir.
- Blokenin kaldırılması talebiyle yargısal yol, ceza soruşturmasının seyrinden bağımsız olarak yürütülmelidir.
- Hesabın kısmen serbest bırakılması talebi, tamamına yönelik talep reddedilse dahi ayrıca değerlendirilebilir.
- İncelemede ifade verilecekse, kaynak beyanı dosyası önceden hazırlanmış olmalıdır.
Bu tür dosyalarda savunmanın gücü, hukuki nitelendirmeden çok belge düzeninden gelir. Blokeyi öğrendiğiniz gün dayanak belgesini talep edip hukuki destek almanız en sağlıklı yaklaşımdır. Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir.