Banka veya ödeme kuruluşu nezdindeki bir hesabın hareketsiz kalması, kişi açısından çoğu zaman ilk ve tek sinyaldir. Oysa 5411, 5549 sayılı Kanunlar ile TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama hükümleri farklı mekanizmalar öngörür ve her birinin başvuru yolu ile süresi ayrıdır. Bu rehber, kripto ve ödeme işlemlerinden kaynaklanan bloke dosyalarında hak kaybını önlemeye odaklanır.
Blokenin Kaynağını Doğru Adlandırmak
Atılacak ilk adım, kısıtlamanın hangi karara dayandığını netleştirmektir. Uygulamada birbirine karıştırılan üç farklı durum vardır:
- Adli mercinin verdiği elkoyma veya tedbir kararı
- İdari nitelikte bir işleme dayanan geçici işlem kısıtı
- Kuruluşun kendi risk politikası gereği uyguladığı, karara dayanmayan sınırlama
Kaynağı bilmeden yazılan dilekçe, çoğunlukla yanlış mercie gitmekte ve arada süre işlemeye devam etmektedir.
Bilgi Talebi ile Süreyi Durdurmak Aynı Şey Değildir
Bankaya yazılan bilgi talebi cevapsız kaldığında beklemek, en sık rastlanan zaman kaybıdır. Karar örneğine ulaşmak için bekleme süresi öngörülmemeli; paralel olarak dosyanın hangi soruşturmaya bağlı olduğunun öğrenilmesi için usulüne uygun talep yapılmalıdır. Karara karşı itiraz süresi kısa olduğundan, karar örneği ele geçtiği anda başvurulacak metin önceden hazır tutulmalıdır.
Fon Kaynağını Anlatan Belge Seti
Aklama şüphesine karşı en güçlü savunma, paranın izlenebilir kaynağıdır. Dosyaya konulacak kayıtlar işlem sırasına göre dizilmelidir:
- Gelirin doğduğu belge: bordro, fatura, tapu veya satış sözleşmesi
- Paranın hesaba giriş kaydı ve gönderen bilgisi
- Kripto varlık alım-satımına ilişkin platform ekstresi ve cüzdan hareket dökümü
- Yurt dışı transferlerde transfer açıklaması ve karşı tarafın kimliği
- Vergisel beyan yapıldıysa ilgili beyanname örneği
İtiraz Metninde Ayrıştırılması Gereken İki İddia
Bir dosyada hem işlemin hukuka aykırılığı hem de fonun temiz kaynaklı olduğu ileri sürülüyorsa, bu iki iddianın karıştırılmaması gerekir. Usule ilişkin itiraz kararın kendisini hedef alırken, kaynak savunması esasa ilişkindir ve genellikle daha uzun bir inceleme gerektirir. İkisini tek bir paragrafta birleştirmek, incelemede usul itirazının gözden kaçmasına yol açabilir.
Son Söz
Anlatılanlar genel çerçeve niteliğindedir. Blokenin dayanağı, hesabın türü ve işlem hacmi sonucu doğrudan etkiler; kısıtlamanın öğrenildiği ilk günlerde dosyaya özgü profesyonel destek alınması önerilir.