Banka hesabına veya kripto varlık hesabına erişimin kesildiği dosyalarda ilk yapılması gereken, blokenin kaynağını belirlemektir. Çünkü bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama ile savcılık ya da hâkimlik kararına dayanan el koyma tedbiri farklı yollarla kaldırılır ve farklı sürelere tabidir. Bu ayrım yapılmadan gönderilen dilekçeler çoğu zaman sonuçsuz kalır.
Blokenin Üç Farklı Kaynağı
- Yükümlü sıfatındaki kuruluşun 5549 sayılı Kanun kapsamındaki şüpheli işlem yükümlülüğü ve işlem erteleme uygulaması
- Soruşturma kapsamında verilen ve malvarlığına yönelik koruma tedbiri niteliği taşıyan karar
- Banka veya kripto varlık hizmet sağlayıcısının sözleşme ve mevzuat uyum gerekçesine dayanan kendi kısıtlaması
Öncül Suç Olmadan Aklama Tartışılamaz
TCK 282 kapsamındaki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama isnadı, mutlaka bir öncül suça bağlıdır. Savunmanın merkezinde, hesaba giren paranın kaynağının hukuka uygun olduğunun gösterilmesi yer alır. Bu nedenle dosyaya sunulacak belgeler para hareketini baştan sona anlatmalıdır: kaynak sözleşme veya fatura, ödemenin yapıldığı hesap, tutarların tarihsel eşleşmesi ve varsa vergisel beyan. Kripto işlemlerinde işlem geçmişi dökümü, cüzdan adresleri ve platform kayıtları aynı zincirin parçası olarak sunulmalıdır.
Mağdur mu, Şüpheli mi Konumundasınız
Uygulamada sık görülen bir tablo, dolandırıcılık mağdurunun parasının geçtiği ara hesabın da bloke edilmesidir. Hesap sahibinin bilgisi dışında aracı olarak kullanıldığı durumda savunma ile mağduriyet iddiası birlikte kurulur. Buna karşılık kendi rızasıyla hesabını kullandıran kişinin konumu farklıdır. Dilekçenin hangi anlatı üzerine kurulacağı, ifade alınmadan önce netleştirilmelidir; sonradan yapılan konum değişikliği beyanların tutarlılığını zedeler.
Süre Riski Nerede Doğuyor
Koruma tedbirlerine karşı itiraz yolu kısa sürelidir ve süre kararın tebliğ veya öğrenilmesiyle işlemeye başlar. Hesabın kapalı olduğunun banka ekranından fark edilmesi, çoğu dosyada kararın öğrenildiği an olarak ileri sürülür. Bu nedenle blokenin fark edildiği tarih, bankaya yapılan başvuru ve alınan yanıt yazılı olarak arşivlenmelidir. Ayrıca soruşturma dosyasına erişim için kısıtlama kararı bulunup bulunmadığı erken aşamada kontrol edilmeli; kısıtlama varsa itiraz gerekçesi buna göre yazılmalıdır.
İzlenecek Adım Sırası
- Bankadan blokenin dayanağı yazılı olarak istenir.
- Adli bir karar varsa dosya numarası öğrenilerek yetkili merci belirlenir.
- Paranın kaynağını gösteren belgeler kronolojik dosya hâline getirilir.
- Kısmi çözüm için zaruri harcamalara ilişkin talep ayrıca ileri sürülür.
- Ret hâlinde itiraz mercii ve süresi aynı gün takvime işlenir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeveyi anlatmaktadır. Hesabın türü, işlem hacmi ve dosyanın hangi aşamada olduğu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, işlem yapmadan önce dosyaya özel değerlendirme alınması yararlı olacaktır.