Aklama soruşturmaları çoğu zaman bir ihbar veya şikâyetle değil, finansal kuruluşların yaptığı şüpheli işlem bildirimiyle başlar. 5549 sayılı Kanun bu bildirim mekanizmasını, Türk Ceza Kanunu ise suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçunu düzenler. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının yükümlü kapsamına alınmasıyla birlikte işlem geçmişinin izlenebilirliği arttığından, savunmanın da teknik veriye dayanması gerekir.
Bildirimden Soruşturmaya Geçiş
Yükümlüler, şüpheli gördükleri işlemleri kanunda öngörülen usulle bildirmekle yükümlüdür ve bu bildirimi müşteriye açıklayamazlar. Bildirimin ardından yapılan idari inceleme sonucunda suç şüphesi görülürse dosya Cumhuriyet başsavcılığına iletilir. Bu aşamada kişi çoğunlukla süreçten ilk kez hesabına konulan bir tedbirle haberdar olur; dolayısıyla ilk yapılacak iş, soruşturmanın hangi işlem kümesine dayandığını dosya üzerinden tespit etmektir.
Öncül Suç Bağının Kurulması
Aklama suçunun kurucu unsuru, malvarlığı değerinin bir suçtan kaynaklanmasıdır. Öncül suçun ne olduğu, ne zaman işlendiği ve elde edilen değerle bağlantısı gösterilmeden aklama isnadı ayakta duramaz. Savunmanın en verimli hattı çoğu zaman burada kurulur: kaynağı meşru ticari faaliyet, miras, taşınmaz satışı veya kayıtlı bir yatırım olan tutarların belgelenmesi, isnadın maddi temelini zayıflatır.
Hesaplara ve Cüzdanlara Elkoyma
- Elkoyma kararının kapsamı ile fiilen bloke edilen tutar karşılaştırılır
- Suçla ilgisi kurulamayan hesaplar bakımından kısmi kaldırma talebi hazırlanır
- Kararın hakim onayına sunulması gereken hâllerde bu onayın süresinde alınıp alınmadığı denetlenir
- Karara karşı itiraz, öğrenme veya tebliğden itibaren yedi gün içinde yapılır
- Ticari faaliyetin sürdürülmesi için asgari işletme hesabının serbest bırakılması ayrıca talep edilebilir
Belge Toplama Sırası
- İlgili dönemin tam hesap hareketleri ve kripto işlem geçmişi ham veri olarak temin edilir.
- Her giriş çıkışın karşılığı olan sözleşme, fatura veya dekont eşleştirilir.
- Zincir üzerinde yapılan transferler için adres bazlı bir izleme raporu hazırlanır.
- Vergi beyanları ile hesap hareketleri arasındaki uyum tablo halinde gösterilir.
- Açıklanamayan kalemler için ayrı bir not tutulur; ifadeden önce bu boşluklar kapatılır.
İfade Öncesi Hazırlık
Bu dosyalarda ifade, hafızaya dayalı değil belgeye dayalı verilmelidir. Tarih ve tutar hatası içeren beyanlar sonradan çelişki olarak değerlendirilir. Müdafi ile birlikte dosya kapsamının incelenmesi, kısıtlama kararı varsa buna karşı başvurulması ve beyanın yazılı ek ile desteklenmesi, sürecin en belirleyici adımlarındandır.
Bu metin genel bilgilendirme içindir. İşlemlerin hacmi, kullanılan platformlar ve iddia edilen öncül suç dosyadan dosyaya değiştiğinden, tedbir kararı öğrenildiği anda ceza hukuku alanında çalışan bir hukukçuyla çalışılması yerinde olur.