Kripto varlık işlemleriyle bağlantılı bir para hareketi sonrası banka hesabının kullanılamaz hâle gelmesi, iki tamamen farklı hukuki durumdan kaynaklanabilir. Biri idari nitelikte bir tedbir, diğeri adli mercii kararına dayalı el koymadır. Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçe genellikle sonuçsuz kalır. Aşağıdaki kontrol listesi 5411, 5549 ve SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ekseninde doğru muhatabı belirlemeye odaklanır.
Önce Blokenin Kaynağını Tespit Edin
- Bankanın kendi risk politikası veya şüpheli işlem değerlendirmesi kapsamındaki kısıtlama mı?
- MASAK mevzuatı çerçevesinde uygulanan bir işlem sınırlaması mı?
- Bir soruşturma dosyasında verilmiş hâkim veya savcı kararına dayalı el koyma mı?
- Başka bir mağdurun şikâyeti üzerine hesabınıza ulaşan para nedeniyle konulan kısıtlama mı?
- İcra takibinden kaynaklanan haciz mi? Bu hâlde konu tamamen icra hukukuna aittir.
Şubeden alınacak yazılı bilgi ya da dekont üzerindeki açıklama, çoğu zaman kaynağı gösterir. Kaynak belirlenmeden yapılan başvuru, doğru gerekçeyi taşımadığı için değerlendirilmeden döner.
Adli Kaynaklı Kısıtlamada İzlenecek Yol
Soruşturma kapsamında verilen el koyma kararlarına karşı itiraz, ceza muhakemesi usulüne göre yetkili hâkimliğe yöneltilir. Bu aşamada bankaya yazılan dilekçenin sonuç doğurma ihtimali yoktur; banka yalnızca kararı uygulayan konumdadır. İtiraz dilekçesinde paranın meşru kaynağını gösteren belge zinciri kurulmalıdır: kripto platformundaki işlem geçmişi, cüzdan adresleri arasındaki transfer kayıtları, satış işlemine ilişkin dekontlar ve varsa vergi kayıtları. İyiniyetli üçüncü kişi konumundaki hesap sahibi bakımından, paranın hangi ticari ilişkiden geldiği zaman çizelgesiyle birlikte anlatılmalıdır.
Mağdur Tarafındaysanız Öncelik Sırası
Yatırım vaadiyle para aktarıldığı ve platformun çekim taleplerini karşılamadığı hâllerde ilk hedef, paranın izinin kaybolmadan tespiti olmalıdır. Savcılığa yapılacak başvuruda alıcı hesapların ve varsa cüzdan adreslerinin listelenmesi, sonraki aktarımların tespiti talebinin açıkça yazılması gerekir. Aklama boyutunun TCK kapsamında ayrıca değerlendirilmesi, dosyanın kapsamını genişletebilir. Paranın iadesine yönelik hukuk davası ise ceza dosyasından bağımsız yürüyen ayrı bir süreçtir ve zamanaşımı kendi kurallarına tabidir.
Blokenin Uzamasını Önleyen Belge Düzeni
Uygulamada süreci uzatan en yaygın neden, talebin belgesiz yapılmasıdır. Hesap hareketleriyle platform kayıtlarının tarih ve tutar bakımından birebir eşleştirildiği bir tablo, tek başına uzun bir dilekçeden daha etkilidir. Aynı belgelerin farklı mercilere farklı sıralamayla sunulması ise çelişki izlenimi yaratabilir; bu nedenle tek bir belge seti üzerinden ilerlenmesi tercih edilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve her dosyanın kendine özgü para akışı bulunur. Blokenin kaynağı belirlenmeden atılacak adımlar sonuç doğurmayabileceğinden, sürecin başında hukuki danışmanlık almanız önerilir.