Dijital varlık platformları üzerinden gerçekleşen mağduriyetlerde soruşturmanın kaderi, çoğu zaman ilk şikâyet dilekçesinin içeriğine bağlıdır. Paranın hareketi hızlı, kayıtların erişilebilirliği ise sınırlı olduğundan, hangi savcılığa hangi talebin iletileceği baştan planlanmalıdır. 5549 ve TCK'nın ilgili hükümleri, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleriyle birlikte değerlendirilir.
Yetkili Savcılığın Belirlenmesi
Ceza soruşturmasında yetki, suçun işlendiği yere göre belirlenir. Dijital ortamda gerçekleşen fiillerde mağdurun işlemi yaptığı yer, paranın çıktığı hesabın bulunduğu yer ve şüphelinin faaliyet merkezi farklı olabilir. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde olayın nerede ve nasıl gerçekleştiği kronolojik biçimde anlatılmalı; yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde dosyanın hangi savcılığa gönderileceği önceden öngörülmelidir. Örgütlü bir yapı iddiası varsa soruşturmanın kapsamı ve görevli mahkeme de değişir.
Aynı Dosyada Yürüyen İki Hat
Ceza hattı
Şikâyetle birlikte, şüpheliye ait hesaplar üzerinde el koyma ve malvarlığı üzerinde tedbir talep edilmesi gündeme gelir. TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanmasına ilişkin hükmü kapsamında MASAK incelemesi istenmesi de dilekçede açıkça yer almalıdır.
Hukuk hattı
Uğranılan zararın tazmini için ayrıca hukuk davası açılabilir. Platformun Türkiye'de faaliyet gösteren bir hizmet sağlayıcı olup olmadığı, görevli mahkeme ve uygulanacak hukuk bakımından belirleyicidir.
İz Sürmede Neyin Kaydı Tutulmalı?
- Gönderim yapılan cüzdan adresleri, işlem kimlikleri ve tarih-saat bilgileri eksiksiz listelenmelidir.
- Banka üzerinden yapılan ilk transferlerin dekontları, alıcı hesap bilgileriyle birlikte sunulmalıdır.
- Platformla yapılan yazışmalar ve verilen taahhütler kesintisiz biçimde kaydedilmelidir.
- Yatırım tavsiyesi verildiği iddia edilen kişilerin iletişim kayıtları tarih sırasına konmalıdır.
- Hesaba erişim sağlandığı iddiası varsa oturum ve cihaz bilgileri talep edilmelidir.
En Sık Görülen Eksiklik
Dilekçelerde çoğu kez yalnızca kaybedilen tutar belirtilir; paranın izlediği yol gösterilmez. Oysa hesap hareketlerinin ve zincir üzerindeki işlem kayıtlarının ilgili kuruluşlardan istenmesi talep edilmediğinde, soruşturma şüpheli tespiti aşamasında tıkanır. Yurt dışı merkezli platformlar bakımından bilgi taleplerinin uluslararası yolla iletilmesi de zaman aldığından, erken başvuru belirleyici olur.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; işlemin yapıldığı platform, ödeme yöntemi ve zararın büyüklüğü izlenecek usulü değiştirebilir. Malvarlığı üzerindeki tedbir taleplerinin zamanlaması sonucu doğrudan etkilediğinden, şikâyet öncesinde hukuki destek almanız önerilir.