Hesabına erişemeyen kişinin ilk sorusu genellikle nereye başvuracağıdır ve bu soru göründüğünden karmaşıktır. Çünkü uygulamada birbirine benzeyen ama hukuken tamamen farklı kısıtlama türleri vardır. 5411, 5549 sayılı Kanunlar, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde bu rehber, önce kısıtlamanın türünü belirlemeye, sonra fon kaynağının ispatına odaklanır.
Önce kısıtlamanın türünü belirleyin
- Adli el koyma: soruşturma kapsamında verilen karara dayanır; itiraz yolu ve mercii kararı veren makama göre belirlenir.
- İdari kaynaklı askıya alma: aklama ve terörün finansmanının önlenmesi mevzuatı kapsamında işlemin geçici olarak durdurulmasıdır.
- Bankanın kendi risk kararı: bankacılık mevzuatı ve müşteri tanıma yükümlülükleri çerçevesinde uygulanan kısıtlamadır.
- Karşı taraf talebi: gönderenin bildirimi üzerine tutulan tutarlar; bu hâlde uyuşmazlık özel hukuk ilişkisine döner.
Bu ayrımın yapılmaması, dilekçenin yanlış mercie sunulması ve zaman kaybı anlamına gelir. Banka şubesinden alınan sözlü açıklama yeterli değildir; kısıtlamanın dayanağını gösteren yazılı bilgi talep edilmelidir.
Fon kaynağı dosyası nasıl kurulur
- Kısıtlanan tutarın hesaba giriş tarihini ve gönderen bilgisini belirleyin.
- Bu tutarın kaynağını gösteren belgeleri zincir hâlinde dizin: maaş bordrosu, satış sözleşmesi, tapu veya araç devri, kira geliri, şirket ortaklığından doğan ödeme.
- Kripto varlık satışından kaynaklanıyorsa platform işlem geçmişini, çekim kayıtlarını ve cüzdan hareketlerini eksiksiz çıkarın.
- Vergi beyanları ve mali müşavir kayıtlarıyla bu zinciri destekleyin.
- Her belgenin hangi tutarı açıkladığını gösteren özet bir tablo hazırlayın.
Kaynak ispatında en sık görülen eksiklik, belgelerin tek tek doğru fakat toplamda tutarı açıklamıyor olmasıdır. Tablo yöntemi bu boşluğu erken gösterir.
Dilekçede ayrıştırılması gereken hususlar
Başvuruda; hesap sahibi ile işlemi yapan kişinin aynı olup olmadığı, kısıtlanan tutar ile şüpheli görülen işlem tutarının örtüşüp örtüşmediği ve hesapta bulunan diğer fonların kaynağı ayrı ayrı gösterilmelidir. Şüpheli işlemle ilgisiz olduğu belgelenen tutarlar bakımından kısmi çözüm talebi, bütünü hedefleyen genel bir istemden daha sonuç doğurucudur.
Usule aykırı işlem riski
Bu alanda hak kaybının en yaygın nedeni, itirazın süresinde yapılmaması ve kararın öğrenildiği tarihin belgelenememesidir. Ayrıca aynı talebin hem idari makama hem yargı merciine dağınık biçimde iletilmesi, dosyanın izlenmesini güçleştirir. TCK 282 kapsamında bir soruşturma yürütülüyorsa, savunmanın ceza dosyasındaki iddialarla uyumlu olması gerekir; iki dosyada birbiriyle çelişen beyanlar en ciddi risklerden biridir.
Kripto varlıklara özgü nokta
Platform üzerindeki bakiye ile banka hesabındaki tutarın ilişkisi ayrıca kurulmalıdır. İşlem geçmişinin dışa aktarımı, alım satım emirleri ve transfer kayıtları; kaynak zincirinin en zayıf halkası olduğu için erken ve eksiksiz alınmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; kısıtlamanın dayanağı, tutar ve dosyanın aşaması sonucu doğrudan etkiler. Süreye bağlı yollar söz konusu olduğundan, kısıtlamayı öğrendiğiniz anda profesyonel destek almanız önerilir.