Banka hesabına veya kripto varlık hesabına konulan blokeler, uygulamada tek bir hukuki sebebe dayanmaz. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesindeki bankacılık uygulamaları, 5549 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 kapsamındaki soruşturmalar farklı sonuçlar doğurur. Bu rehber, blokenin kaynağına göre delil paketinin nasıl kurulacağına ve hangi adımın hangi sırayla atılacağına odaklanır.
Önce Teşhis: Bloke Nereden Geliyor
Hesap hareketlerinin durdurulması bir soruşturma kapsamında verilmiş bir tedbir kararına dayanabileceği gibi, kurum içi risk değerlendirmesinden veya idari bir tedbirden de kaynaklanabilir. Teşhis yapılmadan yazılan dilekçe, çoğu zaman yanlış mercie gider ve süre kaybına yol açar. Bu nedenle ilk adım, bankadan veya platformdan blokenin dayanağına ilişkin yazılı bilgi talep etmek ve alınan cevabı tarihiyle saklamaktır.
Delil Paketinin Omurgası: Fon Kaynağı Anlatısı
- Paranın hesaba girdiği her kalem için kaynak belgesi eşleştirilir: maaş bordrosu, satış sözleşmesi, tapu, fatura, kâr payı kararı.
- Hesaba giren tutarlar ile beyan edilen gelir arasındaki fark kalemleri ayrı bir listede açıklanır.
- Üçüncü kişilerden gelen transferler için gönderenle ilişkiyi gösteren yazışma ve sözleşmeler eklenir.
- Kripto işlemlerinde platform ekstresi, işlem tarihçesi ve cüzdan adresleri kronolojik olarak sıralanır.
- Tüm belgeler tek bir kronolojik tabloya bağlanır ve tablo dilekçenin eki olarak sunulur.
Delil Eksikliğinin En Ağır Sonucu
Bu dosyalarda karşı argüman çoğu zaman paranın nereden geldiğinin açıklanamadığı iddiasıdır. Tek tek belgeler dosyaya konsa bile, aralarındaki bağ kurulmadığında inceleme yapan makam bütünü göremez. Kripto işlemlerinde platform kayıtlarının indirilebilirlik süresi sınırlı olabildiğinden, ekstre ve işlem tarihçesinin gecikmeden temin edilmesi ayrıca önemlidir.
Başvuru Sırası ve Zaman Planı
Soruşturmaya bağlı bir tedbir söz konusuysa, itiraz yolu ve mercii ile hesabın bağlı olduğu kurumdan yapılacak talep birbirinden ayrı işler. Bu iki yol paralel yürütülebilir; ancak hangi dilekçenin hangi tarihte verildiği ve tebliğ tarihleri aynı takvimde izlenmelidir. Bloke uzadıkça oluşan zarar kalemlerinin de tarih tarih kaydedilmesi, ileride ileri sürülecek talepler bakımından yararlı olur.
Uyarı
Bu içerik yalnızca genel çerçeveyi anlatır. Blokenin dayanağı, işlem hacmi ve varsa yürüyen soruşturmanın kapsamı stratejiyi tamamen değiştirebilir; adım atmadan önce dosyanızın özel koşullarını bir hukukçuyla görüşmeniz gerekir.