İlamsız takipte ödeme emrine itiraz için tanınan yedi günlük süre, icra hukukunun en sert eşiklerinden biridir. Süre kaçırıldığında takip kesinleşir ve tartışma, borcun varlığından çok itirazın neden zamanında yapılmadığına kayar. İİK ve HMK ekseninde bu rehber, itiraz süresinin başlangıcının ve içeriğinin nasıl belgeleneceğine odaklanmaktadır.
Sürenin Başlangıcı Tebliğle Belirlenir
Yedi günlük süre, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiği tarihten işler. Uygulamada en sık yaşanan sorun, tebligatın adreste bulunmama şerhiyle veya muhatap yerine başka bir kişiye teslim edilerek yapılmış olmasıdır. Kişi evrakı geç öğrendiğinde, tebliğ tarihi ile fiilî öğrenme tarihi arasındaki fark belirleyici hâle gelir. Bu nedenle ilk iş, dosyadaki tebliğ evrakının aslının incelenmesi ve şerhlerin okunmasıdır.
İtirazın Türünü Baştan Doğru Seçmek
- Borca itiraz: borcun hiç doğmadığı, ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiası
- İmzaya itiraz: senetteki imzanın borçluya ait olmadığı iddiası; ayrıca ve açıkça belirtilmelidir
- Yetkiye itiraz: takibin açıldığı icra dairesinin yetkisiz olduğu iddiası, yetkili daire gösterilerek yapılır
- Kısmi itiraz: itiraz edilen tutar açıkça ve rakamla yazılmalıdır
Bu ayrımların karıştırılması, sonradan telafisi güç sonuçlar doğurur. Örneğin imzaya açıkça itiraz edilmemişse imza ikrar edilmiş sayılır ve bilirkişi incelemesi gündeme gelmez.
İtiraz Sonrası İspat Yükünün Yer Değiştirmesi
İtiraz takibi durdurur; ancak bu bir zafer değil, uyuşmazlığın mahkeme aşamasına taşınmasıdır. Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre itirazın kaldırılması yoluna gidebilir ya da itirazın iptali davası açabilir. Borçlu tarafında hazırlık, ödemeyi veya borcun bulunmadığını gösteren kayıtların bir araya getirilmesiyle yapılır: açıklamalı banka dekontları, ibraname, cari hesap mutabakatı, karşılıklı yazışmalar.
Belge Toplarken Sık Görülen Boşluklar
- Ödemenin nakit yapılıp makbuz alınmaması.
- Havale açıklamasının hangi borca ilişkin olduğunu göstermemesi.
- Sözleşmenin imzalı nüshasının taraflardan birinde bulunmaması.
- Zamanaşımı savunmasında son işlem tarihinin takip edilmemiş olması.
Süre Kaçtıysa Kalan Yollar
Tebligat usulsüzse, öğrenme tarihine dayanarak tebliğ tarihinin düzeltilmesi istenebilir. Bunun dışında, borcu olmadığını iddia eden borçlu için takip kesinleşse dahi başvurulabilecek ayrı hukuki yollar bulunur. Ancak bu yollar, süresinde yapılan basit bir itirazın sağladığı korumadan hem daha yavaş hem daha masraflıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Takibin türü, dayanak belge ve tebligatın şekli sonucu değiştirebileceğinden, ödeme emrini elinize aldığınız gün belgelerle birlikte hukuki destek almanız önerilir.