Hesabına erişemediğini fark eden kişinin ilk refleksi bankaya yönelmektir. Banka çoğu zaman ayrıntı veremez; bu da yanlış yönlendirilmiş dilekçelerin önünü açar. Oysa bloke vakalarında doğru mercii belirleyen tek şey, tedbirin hangi hukuki temele dayandığıdır. Bu belirlenmeden yazılan hiçbir dilekçe sonuç doğurmaz.
Blokenin Kaynağını Ayırt Etmek
Uygulamada karşılaşılan tablolar birbirinden farklıdır. Şüpheli işlem bildirimi sonrası 5549 kapsamında işlemin geçici olarak askıya alınması, TCK 282 kapsamındaki aklama şüphesiyle yürütülen bir soruşturmada savcılık talebiyle verilen elkoyma kararı, 5411 kapsamında bankanın kendi yükümlülükleri gereği uyguladığı kısıt ve bir icra dosyasından gönderilen haciz müzekkeresi aynı görünümü yaratır ama tamamen ayrı yollara tabidir. Bu nedenle atılacak ilk adım dilekçe yazmak değil, banka ve ilgili kurumdan blokenin dayanağını yazılı olarak öğrenmektir.
Adli Tedbire İtiraz
Bloke bir soruşturma kapsamında verilen elkoyma kararına dayanıyorsa, itiraz yolu sulh ceza hâkimliğidir ve süreye tabidir. Bu aşamada dosyaya kısıtlılık kararı konulmuş olabilir; kısıtlılığın kapsamı ile müdafiin inceleme yetkisi ayrıca değerlendirilmelidir. Talebin gerekçesi soyut bir mağduriyet anlatımı değil, hesaptaki paranın hangi hukuka uygun kaynaktan geldiğinin belgeye bağlanması olmalıdır.
İdari Nitelikli İşlem Farklı Kapıya Gider
Tedbir idari nitelikte bir işleme dayanıyorsa uyuşmazlık idari yargının alanına girer ve iptal davası yoluyla ileri sürülür. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin SPK düzenlemeleri kapsamındaki kısıtlamalarda ise hem platformun sözleşmesel yükümlülükleri hem de düzenleyici kurum işlemleri birlikte incelenir. Aynı olay için hem sulh ceza hâkimliğine hem idare mahkemesine aynı anda dilekçe vermek, dosyaların birbirini beklemesine ve süre kaybına yol açar.
Meşru Kaynağı Gösteren Belge Seti
Hangi yol seçilirse seçilsin, ispat yükünün pratikte hesap sahibine kaydığı görülür. Hazırlanması gereken çekirdek dosya şudur:
- Paranın giriş kalemleri: maaş bordrosu, satış sözleşmesi, tapu veya araç devri belgesi
- Şirket geliriyse fatura, sözleşme ve vergi beyannameleriyle uyum tablosu
- Kripto varlık işlemlerinde platform hareket dökümü ve cüzdan adresi eşleştirmesi
- Karşı taraf bilinmiyorsa, işlemin nasıl kurulduğuna dair yazışmalar
- Gelir ile hesap hareketleri arasındaki tutarlılığı gösteren kronolojik özet
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; blokenin dayanağı ve soruşturmanın kapsamı izlenecek yolu tümüyle değiştirir. Erişim kısıtı öğrenildiği anda, itiraz süreleri işlemeye başlamadan hukuki destek alınması önem taşır.