Hesabına erişemeyen kişinin ilk refleksi bankaya dilekçe vermektir; oysa blokenin kaynağı belirlenmeden yapılan her başvuru boşa gider ve itiraz için tanınan kısa süre işlemeye devam eder. Bu rehber, finans ve kripto işlemlerinde karşılaşılan blokenin türünü ayırt etmeye ve doğru mercii seçmeye odaklanır.
Önce Blokenin Kaynağını Tespit Edin
Uygulamada üç farklı durum aynı isimle anılır. Birincisi, 5549 sayılı Kanun kapsamında şüpheli işlem bildirimi sonrası işlemin geçici olarak askıya alınmasıdır. İkincisi, yürütülen bir soruşturma kapsamında CMK hükümlerine göre verilen el koyma kararıdır; bu durumda hesap üzerindeki tasarruf yetkisi adli bir kararla sınırlandırılmıştır. Üçüncüsü ise bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlamadır ve adli ya da idari bir karara dayanmaz. Bankadan alınacak yazılı bilgi, hangi rejimin geçerli olduğunu gösterir.
Adli El Koymada İtiraz Yolu
Soruşturma kapsamında verilen koruma tedbiri niteliğindeki kararlara karşı itiraz mercii sulh ceza hakimliğidir. CMK, itiraz süresini kararın öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün olarak belirler. Bu süre kısa olduğu için kararın tebliğ veya öğrenme tarihinin belgelenmesi belirleyicidir. İtiraz dilekçesinde tedbirin ölçülülüğü, hesaptaki paranın soruşturma konusu fiille bağlantısız kısmı ve mağduriyetin somut boyutu ayrı başlıklar halinde açıklanmalıdır.
İdari Nitelikteki İşlemde Yargı Yolu
Blokenin idari bir işleme dayandığı hallerde uyuşmazlık idari yargıda görülür ve iptal davası İYUK'ta öngörülen süre içinde idare mahkemesinde açılır. Yürütmenin durdurulması talebinin dilekçede gerekçeli biçimde ileri sürülmesi, hesabın uzun süre kilitli kalmasının doğurduğu zararı sınırlayabilir. Yargı yolunun yanlış seçilmesi halinde dosya reddedilir ve yeniden başvuru için gereken süre çoğu zaman kalmamış olur.
Fon Kaynağını İspat Dosyası
- Paranın giriş yaptığı hesaplara ilişkin dekont ve hesap hareketleri
- Ticari faaliyetten doğuyorsa fatura, sözleşme ve defter kayıtları
- Kripto varlık alım satımında platform işlem geçmişi ve cüzdan adresleri
- Gelirin beyan edildiğini gösteren vergi ve muhasebe belgeleri
- Karşı tarafla yapılan yazışmaların bütünlüklü dökümü
Süreçte Kaçınılması Gereken Adımlar
- Bloke devam ederken aynı kişiyle yeni transfer denemeleri yapmak
- Kaynağı açıklanamayan ödemeleri parçalı biçimde başka hesaplara yönlendirmek
- İfade verilmeden önce belge derlemesini tamamlamamak
- Yalnızca bankaya başvurup yargısal itiraz süresini geçirmek
Yukarıdaki değerlendirmeler genel bilgilendirme amaçlıdır ve her dosyanın soruşturma konusu farklıdır. Hesabınıza konulan kısıtlamanın dayanağını öğrendiğiniz anda, itiraz süresi dolmadan hukuki destek almanız kritik önemdedir.