İcra takibinde borçlunun elindeki en güçlü araç, ödeme emrine süresinde yapılan itirazdır. Bu pencere kaçırıldığında takip kesinleşir; artık tartışılacak konu borcun varlığı değil, haczin nasıl sınırlandırılacağı olur. Aşağıda takip yoluna göre değişen süreler, itirazın yapılacağı merci ve sonrasındaki dava seçenekleri ele alınmaktadır.
Önce Takip Yolunu Belirleyin
İlamsız takiplerde genel haciz yolunda ödeme emrine itiraz süresi, İİK uyarınca tebliğ tarihinden itibaren yedi gündür ve itiraz takibin yapıldığı icra dairesine yapılır. Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunda ise süre beş gün olup itiraz doğrudan icra mahkemesine yöneltilir; imzaya itiraz ile borca itiraz ayrı ayrı ve açıkça belirtilmelidir. İlamlı takiplerde ödeme emrine itiraz kurumu bulunmaz; burada icranın geri bırakılması yolu işletilir. Bu üç rejimin karıştırılması, uygulamadaki en yaygın hak kaybı sebebidir.
İtirazın İçeriği Sonucu Belirler
- Borcun tamamına mı bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır; kısmi itirazda kabul edilen tutar belirtilmezse itiraz sonuç doğurmayabilir.
- Yetkiye itiraz edilecekse, esasa itirazla birlikte ve hangi icra dairesinin yetkili sayıldığı gösterilerek ileri sürülmelidir.
- Zamanaşımı, ödeme ya da takas gibi savunmalar itiraz dilekçesinde açıkça yer almalıdır.
- İmza inkarı yalnızca kambiyo takiplerinde özel sonuç doğurur ve ayrıca belirtilmelidir.
İtirazdan Sonra Alacaklının İki Yolu
Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Alacaklı bunu aşmak için iki yoldan birini seçer. İİK'da belgeye bağlı alacaklar bakımından öngörülen itirazın kaldırılması yolu icra mahkemesinde işletilir ve kanunda altı aylık süre öngörülmüştür. Genel mahkemede açılan itirazın iptali davası için ise bir yıllık süre söz konusudur. Borçlu bakımından bu ayrım önemlidir; çünkü iki yolda inceleme kapsamı ve sunulabilecek deliller farklıdır.
Süre Kaçırıldıysa Kalan Seçenekler
- Engel hali nedeniyle süresinde itiraz edilememişse gecikmiş itiraz yolunun koşulları değerlendirilir.
- İcra dairesinin işlemi kanuna aykırıysa şikayet yoluna gidilir; İİK bu başvuru için yedi günlük süre öngörür, hakkın sınırlandırılması gibi hallerde ise süresiz şikayet gündeme gelir.
- Borç ödenmiş ya da zamanaşımına uğramışsa menfi tespit veya istirdat davası ayrıca değerlendirilir.
- Haczedilemeyecek mal ve gelirlere ilişkin itirazlar ayrı bir başlık olarak takip edilir.
Tebligat Tarihini Mutlaka Doğrulayın
Sürenin başlangıcı tebliğ tarihidir; usulsüz tebligat iddiası varsa öğrenme tarihi esas alınarak düzeltme talep edilebilir. Tebliğ mazbatasındaki adres, teslim alan kişi ve şerhler ayrıntılı biçimde incelenmelidir. Bu inceleme, kapanmış görünen bir dosyada tek gerçek çıkış yolu olabilir.
Buradaki bilgiler genel çerçeveyi anlatır; takip türü ve dayanak belge sonucu değiştirir. Elinize ödeme emri ulaştıysa süre çok kısa olduğundan, dilekçenizi hazırlamak için gecikmeden hukuki destek almanız gerekir.