Maaşına haciz konulduğunu bordrodan öğrenen bir kişinin ilk sorusu genellikle şudur: bu takibin dayanağı nedir ve nereye başvurmalıyım? İİK kapsamında yürütülen ilamsız takip sürecinde ödeme emrine itiraz ile haciz işlemine şikayet birbirinden tamamen farklı iki yoldur ve ikisinin de mercii ile süresi ayrıdır. Bu ayrımı yapmadan yazılan dilekçe, doğru merciye ulaşmadığı için sonuçsuz kalır.
İtiraz mı, Şikayet mi?
Ödeme emri tebliğ edildikten sonra borca, imzaya veya yetkiye yönelik itiraz icra dairesine yapılır ve takibi durdurur. Buna karşılık haczin usulüne aykırı biçimde uygulanması, haczedilemeyecek bir kalemin haczedilmesi veya kesinti oranının hatalı hesaplanması gibi durumlarda başvurulacak yol icra mahkemesine şikayettir. Yetkili icra mahkemesi, takibin yapıldığı icra dairesinin bağlı bulunduğu mahkemedir.
Yedi Günlük Sürelerin Ağırlığı
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve bu süre kaçırıldığında takip kesinleşir. Kesinleşen takipte artık borcun varlığı tartışılamaz; bu aşamada ancak menfi tespit veya istirdat gibi ayrı davalarla sonuç alınabilir. Şikayet yolunda da kural olarak öğrenmeden itibaren yedi günlük süre işler; ancak kamu düzenine aykırılık oluşturan hallerde süresiz şikayet mümkündür. Bu ayrımın doğru kurulması, geç kalınan dosyalarda tek çıkış yolu olabilir.
Maaş Haczinde Sık Görülen Hatalar
- Ücretin haczedilemeyecek kısmının hesaba katılmaması.
- Birden fazla takip dosyasında sıra cetveli gözetilmeden eş zamanlı kesinti yapılması.
- Nafaka alacağı ile diğer alacakların aynı rejime tabi tutulması.
- Emekli aylığı ve benzeri ödemelerde muvafakat koşulunun aranmaması.
Tebligat Sorunu Fark Edildiğinde
Ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiği anlaşılırsa, öğrenme tarihinin tebliğ tarihi sayılması talebiyle icra mahkemesine başvurulur. Bu başvuru kabul edilirse itiraz süresi yeniden işlemeye başlar. Adres kaydı, tebligat mazbatasındaki şerhler ve dağıtım kayıtları bu değerlendirmede belirleyici olduğundan dosya örneği ivedilikle temin edilmelidir.
Hatırlatma
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; takibin türü, alacağın niteliği ve dosyanızdaki tebligat düzeni sonucu değiştirebilir. Süreler çok kısa olduğundan, kesintiyi fark ettiğiniz anda icra dosyasını inceleterek adımlarınızı belirlemeniz gerekir.