Hesabına veya kripto varlık cüzdanına erişimi kesilen kişilerin ilk sorusu genellikle "bu kararı kim verdi" olur. Bloke kararının kaynağı doğru tespit edilmeden yapılan başvurular çoğu zaman yetkisiz mercie gider ve bu sırada itiraz süresi tükenir. Bu rehber 5549 sayılı Kanun ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ekseninde bloke türlerini ve doğru başvuru hattını ayırmaktadır.
Blokenin Kaynağını Ayırt Etmek
Uygulamada birbirine karıştırılan üç farklı durum vardır: bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama, MASAK'ın işlem erteleme yetkisi kapsamındaki geçici tedbir ve soruşturma kapsamında hâkim kararıyla verilen elkoyma. Üçünün de sonucu "para çıkmıyor" olsa da başvuru mercii ve süresi tamamen farklıdır. Dekont, banka yazısı ve varsa tebliğ edilen karar örneği alınmadan strateji kurulmamalıdır.
Sulh Ceza Hâkimliği Kararına İtiraz
Soruşturma aşamasında koruma tedbiri niteliğindeki kararlar sulh ceza hâkimliğince verilir ve bu kararlara karşı itiraz, sıralamada bir sonraki numaralı hâkimliğe yapılır. İtiraz süresi kararın öğrenilmesinden itibaren gün hesabıyla işler ve oldukça kısadır; dilekçenin kararı veren hâkimliğe verilmesi de yeterlidir. Sürenin kaçırılması, tedbirin kaldırılması talebini tümüyle imkânsız kılmaz ancak dosyayı çok daha zayıf bir zemine taşır.
Aklama İsnadı ile Öncül Suç İlişkisi
TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçunu düzenleyen hükmü, öncül bir suçun varlığını gerektirir. Savunmanın merkezinde çoğu zaman esas isnat değil, paranın kaynağının meşruluğu bulunur. Bu nedenle ücret bordrosu, satış sözleşmesi, kripto borsası işlem geçmişi ve para transferi zincirini gösteren kayıtlar erken aşamada toplanmalıdır; ifade alındıktan sonra sunulan belgelerin ikna gücü belirgin biçimde düşer.
Kripto Varlıklarda Ek Zorluk
- Platform kayıtlarının yurt dışında tutulması nedeniyle belge temini gecikir
- Cüzdan adresi ile kimlik eşleştirmesi teknik rapor gerektirir
- SPK düzenlemeleri kapsamındaki hizmet sağlayıcılar ile yurt dışı platformların yükümlülükleri farklıdır
- Zincir üstü veriler kalıcı olsa da platform içi kayıtlar silinebilir
Takvim Kurmadan Dilekçe Yazmayın
Bloke tarihinin, banka bildiriminin ve karar tebliğinin ayrı ayrı not edildiği tek sayfalık bir zaman çizelgesi, hem itiraz süresinin hesaplanmasını hem de sonradan açılacak iade taleplerinin dayanağını sağlar. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar çıkması hâlinde tedbirin kendiliğinden kalkmadığı, ayrıca talep gerektirdiği de gözden kaçmamalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın isnat yapısı ve belge durumu farklıdır. Hesabınıza yönelik bir kısıtlamayla karşılaştıysanız, süre işlemeye devam ettiği için değerlendirmeyi geciktirmeden bir avukatla yapmanız önerilir.