Banka hesabına erişimin aniden kapanması, çoğu kişi için tek bir olay gibi görünür; hukuken ise birbirinden farklı en az üç durumun sonucudur. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın aklamaya ilişkin 282. maddesi farklı süreçleri işaret eder. Bu kontrol listesi, blokenin kaynağını doğru okuyarak yanlış merciye başvuru riskini azaltmayı amaçlar.
Önce Blokenin Kaynağını Ayrıştırın
- Bankanın kendi kararı: şüpheli işlem politikaları veya sözleşmeye dayalı kısıtlama; muhatap doğrudan bankadır.
- İdari nitelikte geçici işlem: mali suçların araştırılması kapsamında verilen durdurma kararı; belirli bir süreyle sınırlıdır.
- Soruşturma kapsamında el koyma: savcılık talebiyle verilen ve hâkim onayına bağlı tedbir; ceza usulüne göre itiraz edilir.
- Üçüncü kişi şikâyeti kaynaklı bloke: hesabınıza gelen bir havalenin dolandırıcılık iddiasına konu olması hâli.
Hangi Karara Nereye İtiraz Edilir?
Ceza soruşturması kapsamındaki koruma tedbirlerine karşı itiraz, kural olarak sulh ceza hâkimliğine yapılır ve dosyanın bulunduğu yer belirleyicidir. İdari nitelikteki bir işlem söz konusuysa idari yargı yolu gündeme gelir. Bankanın tek taraflı kısıtlaması ise özel hukuk ilişkisine dayandığından, önce bankaya yazılı başvuru, ardından uyuşmazlığın niteliğine göre tüketici veya ticari yargı yolu izlenir. Aynı dilekçenin hem savcılığa hem bankaya hem de idari mercie gönderilmesi, dosyanın hiçbirinde tam incelenmemesine yol açar.
Blokeyi Kaldırmaya Yönelik Belge Seti
- Paranın kaynağını gösteren belgeler: maaş bordrosu, satış sözleşmesi, tapu, fatura, kripto borsası işlem dökümü.
- İşlem geçmişinin tarih sırasına dizilmiş dökümü ve her büyük hareketin açıklaması.
- Karşı taraf gerçek kişiyse aradaki ilişkiyi ortaya koyan yazışmalar.
- Ticari faaliyet varsa vergi kayıtları ve defter özetleri.
- Varsa daha önce verilmiş savunma veya ifade tutanağı.
Süreci Uzatan Davranışlar
Bloke haberini alır almaz kalan bakiyeyi başka hesaba aktarmaya çalışmak, açıklama yapmadan yeni hesap açmak ya da işlemin karşı tarafıyla belge bırakmadan anlaşmaya çalışmak, dosyayı zayıflatan ve şüpheyi pekiştiren adımlardır. Buna karşılık kaynak belgelerinin erken ve düzenli sunulması, incelemenin daralmasına yardımcı olur.
Finansal tedbirlerde dosyanın hangi hukuk dalına ait olduğu, uygulanacak usulü ve süreyi tümüyle değiştirir. Hesabınıza konulan kısıtlamanın dayanağını netleştiremiyorsanız, itiraz süresini beklemeden hukuki destek almanız yerinde olur.