Hesabına erişemeyen bir kişi için ilk refleks bankayı aramaktır; oysa bloke çoğu zaman bankanın kendi kararı değildir. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki işlem, adli bir soruşturmaya bağlı tedbir ya da 5411 sayılı Kanun çerçevesinde bir kısıtlama söz konusu olabilir. Her birinin kaldırılma yolu ve muhatabı farklıdır; bu ayrım yapılmadan gönderilen dilekçeler sonuç doğurmaz.
Blokenin Kaynağını Belirlemek
İlk yapılacak iş, kısıtlamanın hangi karara dayandığını öğrenmektir. Banka müşteri hizmetleri genellikle ayrıntı vermez; bu nedenle şubeden yazılı bilgi talep edilmesi ve varsa soruşturma numarasının öğrenilmesi gerekir. Kısıtlama bir soruşturma kapsamında verilmişse dosya, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığındadır ve tedbire ilişkin karar hâkimlik tarafından verilir. Kısıtlama idari nitelikteyse muhatap ve itiraz yolu değişir.
İtiraz Nereye, Ne Zaman Yapılır
Soruşturma kapsamındaki koruma tedbirlerine karşı itiraz, kararı veren hâkimliğe verilen dilekçeyle yapılır ve incelemeyi yetkili başka bir hâkimlik yürütür. İtiraz süresi kararın öğrenilmesi ya da tebliğiyle işlemeye başlar, kısadır ve kaçırıldığında yeniden değerlendirme ancak yeni bir talep üzerinden mümkün olur. Bu yüzden öğrenme tarihinin nasıl belgelendiği başlı başına bir konudur; bankanın bilgilendirme mesajının ekran kaydı bu noktada işe yarar.
Paranın Kaynağını Anlatan Dosya
- Bloke edilen tutarın hesaba giriş kalemleri, tarih sırasıyla ve her biri ayrı belgeyle eşleştirilir.
- Ticari faaliyetten geliyorsa fatura, sözleşme ve muhasebe kayıtları; satıştan geliyorsa tapu veya noter işlemleri eklenir.
- Kripto varlık alım satımından kaynaklı hareketlerde platform işlem dökümü ve cüzdan adresi eşleştirmesi hazırlanır; SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri kapsamında lisanslı platform kullanımı ayrıca belirtilir.
- Üçüncü kişilerden gelen havalelerde gönderenle ilişki açıklanır; açıklama alanı boş transferler ayrı bir başlıkta ele alınır.
Uzlaşma Beklentisi Yerine Doğru Talep
Aklama ve benzeri suçlamalar bakımından tarafların anlaşmasıyla dosyanın kapanmasını sağlayan bir uzlaştırma mekanizması beklemek yanıltıcıdır; TCK'nın ilgili hükümleri kapsamındaki bu tür isnatlar kamu davasını gerektiren nitelik taşır. Buradaki gerçekçi hedef, tedbirin kapsamının daraltılması ve kaynağı açıklanan tutarlar bakımından kısıtlamanın kaldırılmasıdır. Talep bu şekilde ölçülebilir biçimde kurulduğunda değerlendirme de somutlaşır.
Süreç Uzarsa Ne Yapılır
Tedbirin sürmesi hâlinde, koşullardaki değişikliğe dayanan yeni bir kaldırma talebi her zaman gündeme getirilebilir. Ayrıca dosya kapsamında ifade verilmişse, sonradan sunulan belgelerin ifadeyle çelişmemesine dikkat edilmelidir; çelişki, en güçlü belgenin dahi değerini düşürür.
Bu açıklamalar genel bilgi niteliğindedir ve her dosyanın isnat yapısı farklıdır. Hesap kısıtlaması gibi hızlı hareket gerektiren durumlarda, süre kaçmadan bir hukukçuyla çalışmanız önem taşır.